Keuzelijst biografieën, aanvulling 2020-2021

Printversie

Download hier de printversie van de boekenlijst biografieën. In deze lijst zijn ook biografieën opgenomen van de boekenlijst geschiedenis.


Rinkeldekink

Martine Bijl
B19-13
Atlas Contact, 2018, 128 p.

Rinkeldekink van Martine Bijl gaat over de hersenbloeding die zij kreeg in september 2015. Na haar langdurige herstel in een revalidatieoord, waar zij vrijwel alles opnieuw moest leren, bracht ze nog enkele maanden door in een ziekenhuis, waar ze behandeld werd voor depressie. Haar taalvermogen bleef onaangetast. Over therapeuten, over welzijnstaal, de valklas en de ergotherapie, over angsten en wanen, over hoe het voelt als iemand anders in je brein is gekropen en daar de boel dreigt over te nemen schrijft ze eerlijk, met wrange humor, zonder opsmuk en daardoor indrukwekkend.

Links genoemd in de leeswijzer

Ver-geet-mij-niet. Over het verborgen leven van een Joods meisje.

Bart van Es
B20-01
De Bezige Bij, 2018, 302 p.

De Joodse Lientje was ondergedoken bij de groot¬ouders van de in Engeland opgegroeide hoogleraar Bart van Es. Toen hij haar poëziealbum vond, ging hij naar haar op zoek. De inmiddels 80-jarige Lientje woont in Amsterdam. Haar verhaal is bijzonder en ook typerend. Ze verhuist van de ene familie naar de andere, is dienstmeisje en wordt zelfs misbruikt. Ze beschouwt de familie Van Es in Bennekom als eigen, maar hoort er toch niet echt bij. Dat blijkt later bij de dood van haar pleegmoeder. Van Es, die het boek in het Engels schreef onder de titel The Cut Out Girl, laat zien wat onderduiken deed met zowel het meisje als de gezinnen. Hij beschrijft ook de zoektocht in het voor hem inmiddels onbekende Nederland. In Engeland kreeg het boek diverse literaire prijzen. Dit is niet het zoveelste oorlogsboek over een Joods ondergedoken meisje, maar een zoektocht van een Engelse Nederlander naar wat onderduiken doet met kinderen.

I love you, Rietveld

Jessica van Geel
B19-01
Lebowski, 2018, 464 p.

De liefde tussen timmerman/architect Gerrit Rietveld (1888-1964) en zijn muze Truus Schröder-Schräder (1889-1985) en de bijzondere samenwerking tussen hen vormen het thema van deze bijzondere en boeiende biografie. Ze hadden meer dan veertig jaar een relatie. Zij stimuleerde zijn artistieke ontwikkeling, dacht mee in zijn moderne ontwerpen en ontwikkelde samen met hem het beroemde Rietveld-Schröderhuis in Utrecht. Truus Schräder was afkomstig uit een rijke ondernemersfamilie, trouwde met een advocaat en werd jong weduwe. Rietveld was een eenvoudig timmerman, met een ongelukkig huwelijk. Het boek is gebaseerd op uitgebreide research, veel interviews en familiedocumenten. Het gaat ook over architectuur, de kunstwereld met De Stijl in die periode, over de overgang van de oude tijd naar de moderne opvattingen. Goed geschreven, met veel foto's en extra informatie. Een geweldige biografie die veel achtergrondkennis geeft over architectuur en over de wereld voor WO-2. Leest goed, uitgebreid gedocumenteerd en geschikt om te lezen voor een excursie naar Utrecht.

Links genoemd in de leeswijzer

Gerlacus Buma. Een Friese patriciërszoon in het leger van Napoleon en Willem I

Sybrand van Haersma Buma en Wiete Hopperus Buma
B19-03
Prometheus, 2018, 240 p.

Het boek gaat over de Friese officier Gerlacus Buma in de periode 1793-1938, over de val van Napoleon en het ontstaan van Nederland in zijn huidige omvang. De Friese burgemeesterszoon diende eerst gedwongen in het leger van Napoleon, daarna vrijwillig onder koning Willem I. Hij vocht bij Quatre-Bras, bij Waterloo en in de Tiendaagse Veldtocht tegen België. Maar zijn leven werd vooral beheerst door het jarenlange wachten in garnizoenssteden en legerkampen. Van daaruit schreef hij brieven naar zijn ouders in Friesland, die een persoonlijk inkijkje geven in zijn leven van alledag: een onzeker rondtrekkend bestaan dat grote gevolgen had voor zijn gezin, huwelijk en gezondheid. Zijn verre nazaten, de politicus Sybrand van Haersma Buma en de oud-officier en jurist Wiete Hopperus Buma, hebben het leven gereconstrueerd van deze Fries. Het resultaat is een makkelijk leesbaar boek over een interessante periode in onze vaderlandse geschiedenis.

Links genoemd in de leeswijzer

Een knipperend ogenblik. Portret van Remco Campert

Mirjam van Hengel
B19-04
De Bezige Bij, 2018, 582 p.
  • Braille-lezen
  • Gesproken boek

‘Eigenlijk wil ik gewoon elke morgen wakker worden en niks weten en gaan schrijven.’ Dat zegt Remco Campert, de dichter die altijd zijn vinger aan de pols van de tijd heeft gehouden. Het verhaal van zijn leven loopt van de naoorlogse avant-garde via feestende jongeren rond het Vondelpark en toenemende publieke zichtbaarheid naar de stilte van zijn huidige werkkamer. Er was de afwezige vader, er kwamen en gingen grote liefdes, maar altijd bleef het schrijven, dicht op de eigen huid. Mirjam van Hengel, die eerder het succesvolle Hoe mooi alles (2014) over de liefde tussen Leo en Tineke Vroman publiceerde, sprak wekelijks met Campert en kreeg inzage in al zijn papieren. Ze schreef een portret over de man die al meer dan een halve eeuw het Nederlandse literaire landschap kleurt. Een prachtige en zeer lezenswaardige biografie over het turbulente leven van een dichter die door zijn vele verhalen, gedichten en boeken een groot publiek wist te trekken.

Links genoemd in de leeswijzer

’t Hooge Nest

Roxanne van Iperen
B20-02
Lebowski, 2018, 384 p.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn de twee Joodse zussen Janny en Lien Brilleslijper actief in het verzet in Amsterdam en Den Haag. Als het net zich rond hen begint te sluiten, moeten ze onderduiken. Ze komen terecht in 't Hooge Nest, een villa verscholen in de bossen van 't Gooi. Spoedig zal het huis onder hun leiding uitgroeien tot één van de grootste onderduikadressen in Nederland. Terwijl de laatste Joden in het land worden opgejaagd, gaat het leven van enkele tientallen onderduikers zo goed en zo kwaad als het gaat door, pal onder de neus van NSB-buren en nazikopstukken. Als het einde van de oorlog in zicht is, wordt het Nest verraden en de familie Brilleslijper belandt met het laatste transport in Auschwitz, samen met de familie Frank. 't Hooge Nest is een verhaal over moed, verraad en menselijkheid in barbaarse tijden, en brengt een ongekende geschiedenis met kracht tot leven.

Zoals ik jou ken, ken je mij. Mijn jaren met Hella

Yvonne Keuls
B19-06
Ambo/Anthos, 2018, 267 p.
  • Braille-lezen
  • Gesproken boek

Zoals ik jou ken, ken jij mij van Yvonne Keuls (1931) is een prachtig, ontroerend relaas van de diepe vriendschap tussen de twee grote Nederlandse auteurs Yvonne Keuls en Hella Haasse (1918-2011). Het boek biedt een inkijkje in de televisiewereld van de jaren zestig en zeventig én in de literaire wereld van die tijd, met vergeten schrijvers als Couperus en Vestdijk. Yvonne Keuls beschrijft de groeiende populariteit van de televisie en de emancipatie van de vrouw. Daarnaast gaat het over twee vrouwen die het ‘Indische leven’ in Nederland missen. Het boek schetst de vriendschap tussen deze schrijfsters die elkaar inspireerden, maar ook ieder hun eigen weg gingen. Soms dicht naast elkaar en vaak ook uit elkaar. Een boek dat aanzet tot het herlezen van de boeken van Hella Haasse en Yvonne Keuls.

Links genoemd in de leeswijzer

Frederik Ruysch (1638-1731). Op het snijvlak van kunst en wetenschap

Luuc Kooijmans
B20-03
Lias, 2018, 311 p.

Drie eeuwen voor Body Worlds bestond er al een wereldberoemde anatomische expositie: het museum van Frederik Ruysch aan de Amsterdamse Bloemgracht. Ruysch ontdekte een preparatietechniek waarmee hij wist te bereiken dat de anatomie niet langer huiver en walging opwekte, maar bewondering en vertedering. Bezoekers van zijn museum konden nauwelijks geloven dat de door hem geprepareerde lichamen niet gewoon lagen te slapen. Bijna net zo ongelofelijk is het dat zijn preparaten nog altijd zijn te zien, al moet je er tegenwoordig voor naar de Kunstkamera in Sint-Petersburg. Ruysch zelf zou beslist niet verrast zijn als hij daar de lange rij belangstellenden voor de ingang zag staan. Hij voorspelde al in 1695 dat zijn unieke methode zijn werk onvergankelijk zou maken. Ook nu nog worden toeschouwers getroffen door de levensechtheid van zijn preparaten. Niemand heeft die ooit weten te evenaren, hoe vaak het ook is geprobeerd. Ruysch heeft zijn werkwijze nooit willen openbaren. Wat was zijn geheim? Historicus Luuc Kooijmans heeft veelvuldig bewezen dat hij een complexe geschiedenis helder en indringend kan vertellen. Hij is auteur van boeken die niet alleen lof hebben geoogst in wetenschappelijke kringen, maar ook door een breder publiek worden gewaardeerd. In 2008 werd Gevaarlijke kennis bekroond met de Grote Geschiedenis Prijs en met de Greshoff-prijs van de Jan Campert Stichting. Hij schreef daarnaast onder meer De doodskunstenaar, De geest van Boerhaave en Vriendschap. In 2004 ontving hij van het Prins Bernhard Cultuurfonds een oeuvreprijs voor de geesteswetenschappen. Een prachtig geschreven geschiedenis over wetenschappelijke vernieuwingen. Prachtig geschreven door Luuc Kooijmans.

Audrey Hepburn, Het Nederlandse meisje

Robert Matzen
B20-04
The House of Books, 2019, 400 p.

Audrey Hepburn Het Nederlandse meisje, haar tijd in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog, is een indrukwekkend levensverhaal over Audrey Hepburn, nog altijd één van de meest geliefde Hollywoodsterren. Ondanks dat er al veel over haar is geschreven, heeft de auteur nieuwe feiten die niet of nauwelijks bekend zijn, verwerkt in deze biografie. We komen meer te weten over haar ervaringen met de verschrikkingen van de bezetting, toen ze in Arnhem en Velp woonde. Ze maakte mee hoe het verzet opereerde, ze hielp in het ziekenhuis tijdens de slag om Arnhem. Maar ook ontwikkelde ze in die jaren haar passie voor dansen en maken we mee hoe haar danscarrière begon. We lezen over haar jeugd, de scheiding van haar ouders, over de rol die haar moeder haar leven lang in haar leven speelde en wat voor gevolgen de oorlog op haar had op de rest van haar leven. Interessant aan het boek is, dat het niet zo zeer over de Hollywoodster gaat, maar over de persoonlijkheid Audrey Hepburn, wat haar gevormd heeft. Boeiend om haar te leren kennen.

De eeuw van Gisèle. Mythe en werkelijkheid van een kunstenares

Annet Mooij
B19-07
De Bezige Bij, 2018, 480 p.

Gisèle van Waterschoot van der Gracht (1912-2013), dochter van een Oostenrijkse barones en een Amsterdamse patriciër, woonde als kind op katholieke kostscholen en in een kasteel. Deze jeugd vormde de springplank voor een veelzijdige kunstenaarsloopbaan en een leven vol bijzondere vriendschappen en liefdes. Ze trouwde met oud-burgemeester Arnold d’Ailly en verbond haar lot aan de mysterieuze Duitse dichter Wolfgang Frommel en zijn schare jonge vrienden, die zij tijdens de bezetting onderdak verleende in haar kleine Amsterdamse bovenwoning. Zelf presenteerde Gisèle haar leven met succes als een sprookje. Maar hoe zag de werkelijkheid achter de fraaie façade eruit? Hoe hield deze vrijgevochten schilderes zich staande? In De eeuw van Gisèle reconstrueert Annet Mooij met gevoel en oog voor detail een veelbewogen en fascinerend leven.

Links genoemd in de leeswijzer:

Mijn verhaal. Becoming

Michelle Obama
B19-08
Hollands Diep, 2018, 480 p.

Michelle Obama, de eerste Afro-Amerikaanse first lady, ontplooide zich vanuit deze rol als een krachtig voorvechter voor gelijke rechten en kansen van (jonge) vrouwen. In haar memoires neemt zij de lezers mee naar de rauwe southside van het Chicago van haar jeugd, vertelt zij kleurrijk over haar relatie met Barack Obama, is zij openhartig over de eisen van het moederschap en het vinden van een balans met haar carrière. Daarbij verhaalt zij levendig over de acht jaar dat zij samen met haar gezin op 's werelds beroemdste adres woonde. Eerlijk, ontwapenend en met humor beschrijft ze haar triomfen en tegenslagen en vertelt ze haar verhaal zoals zij het beleefd heeft. Een bestseller. Mijn verhaal - Becoming is een intiem boek, van een vrouw die regelmatig en glansrijk vele beproevingen heeft doorstaan, een inspirerend verhaal.
 
Links genoemd in de leeswijzer

Missievaders. Een familiegeschiedenis van katholieke wereldverbeteraars

Mar Oomen
B20-05
Atlas Contact, 2019, 302 p.

Zowel de grootouders als de ouders van journaliste Mar Oomen waren missiearts. De grootouders vertrokken in 1933 in de hoogtijdagen van de katholieke zending op een boot vol missionarissen naar het koloniale Nederlands-Indië. Haar vader ging in 1958 als katholieke tropenarts werken in Tanzania. Het Afrika van de jaren zestig is uiteraard heel anders dan het Nederlands-Indië in de jaren dertig. Na terugkeer in 1968 blijkt ook dat 'missie' inmiddels een beladen begrip is. De verhouding tussen de (dwingende) grootvader is één van de hoofdthema's evenals de rol van grootmoeder en moeder binnen missie en gezin. Vader ontwikkelt zelfs een psychiatrische stoornis. Mar Oomen schrijft haar familiegeschiedenis zowel tegen de maatschappelijke achtergrond en de katholieke emancipatie voor de oorlog als de ontwikkelingssamenwerking daarna. Voor velen herkenbaar. Hoe de katholieke missie de levens van tropenartsen en hun familie beïnvloedde maakt Mar Oomen duidelijk. Een recente (familie) geschiedenis die veel vragen en discussie zal opwerpen.

Cliffrock Castle. Werken op een kasteel in Schotland

Josephine Rombouts
B20-06
Singel Uitgeverijen, Querido, 2018, 249 p.

Als Josephine Rombouts met haar gezin aan de Schotse westkust gaat wonen, grijpt ze de kans om housekeeper te worden op het plaatselijke kasteel met beide handen aan. Zonder enige kennis van huishouding of de Britse elite probeert ze zich staande te houden in haar nieuwe omgeving. Met humor en scherpe observaties beschrijft Rombouts een microcultuur waarvan het bijna onvoorstelbaar is dat die in onze eeuw nog bestaat. Upstairs and downstairs in de 21e eeuw. Een aanrader voor iedereen die iets met Groot-Brittanië heeft.

Het onsterfelijke leven van Henrietta Lacks

Rebecca Skloot
B19-10
Nieuw Amsterdam, 2017, 340 p.

Haar naam was Henrietta Lacks, een onbekende vrouw uit een arme, zwarte familie. In de medische wereld is zij wel bekend, als HeLa. Zonder haar medeweten werden in de jaren ‘50 kankercellen van haar afgenomen; zij had baarmoederhalskanker. Met behulp van deze cellen, die letterlijk onsterfelijk bleken, werden vele geneeskundige ontdekkingen gedaan. Het leven van Henrietta bleef echter vrijwel onbekend en ook haar familie wist tot ruim dertig jaar geleden niet van het bestaan van de cellen af. Tot op heden hebben zij geen materiële noch immateriële vergoeding ontvangen voor het gebruik van deze cellen waaromheen - rondom de verkoop ervan - een miljoenenindustrie is ontstaan. Rebecca Sloot, bekroond wetenschapsjournaliste, vertelt dit meeslepende verhaal doorspekt met de problematiek van ras, armoede en ethische vragen die tot op heden nog een rol spelen. Een persoonlijk en ontroerend monument waarmee Henrietta Lacks jaren na haar dood eindelijk de erkenning krijg die haar toekomt.

Links genoemd in de leeswijzer

Rose

Rosita Steenbeek
B19-11
Ambo Anthos, 2015, 341 p.

Deze historische roman of is het romantische historie? is het fictie of literaire non-fictie? bevat het levensverhaal van Rosita’s grootmoeder (1904-1992). Rose, dochter van een Joodse moeder en Duitse vader, verliest haar hart aan de Nederlandse dominee Gerhard Hugenholz. Na haar paradijselijke tijd op het waddeneiland Wangeroog komt ze terecht in Klaaswaal onder de rook van Rotterdam waar haar leven als Duitse tijdens WO2 knap ingewikkeld wordt. Duits zijn en je Duits voelen, Joods én christelijk denken, het verzet steunen maar ook weten dat je familieleden aan beide kanten van het front terechtkomen. Waar sta je zelf? Rose’s verhaal over een grote liefde en over goed en kwaad wordt spannend, intrigerend en genuanceerd verteld met veel details en sfeertekeningen.

Links genoemd in de leeswijzer

Johannes van Dam. De Biografie

Jeroen Thijssen
B19-12
Nieuw Amsterdam, 2018, 320 p.

Wie graag over koken leest en zelf kokkerelt, kent zeker de boeken van culinair journalist Johannes van Dam (1946-2013). Een bijzonder en kritisch mens die volop in het Amsterdamse leven stond. Van Dam had Joodse ouders die de onderduik overleefden. Op jonge leeftijd was hij getuige van een auto-ongeluk waarbij zijn vader verdronk en hij zelf zijn zusje wist te redden, een traumatische ervaring. In de burgerlijke jaren vijftig ontdekte hij zijn homoseksualiteit en woonde hij in communes. Van Dam kreeg steeds meer interesse in voedsel, begon een winkel met nieuwe en tweedehands kookboeken en schreef in Het Parool zeer kritisch over restaurants. Zijn kookboek 'De Dikke van Dam' was een succes. Journalist Jeroen Thijssen beschreef zijn leven.

Wie de columns en boeken van Johannes van Dam kent, zal zeker genieten van deze culinaire biografie. Alles over het turbulente leven van dit eigenzinnig persoon.

Links genoemd in de leeswijzer

Vaderliefde

P.F. Thomése
B20-07
Prometheus, 2019, 240 p.

'Vaderliefde' is zowel een (auto)biografisch boek als een literaire uitgave, eigenlijk een familieroman. Geen chronologische familiegeschiedenis, wel veel bijzondere grote en kleine verhalen over zijn vader, moeder, ooms en tantes gelardeerd met eigen belevenissen uit zijn jeugd. Thomése haalt zijn informatie uit dozen met de nalatenschap van zijn ouders en beseft dan dat zij eigenlijk vreemden waren. Vooral vader blijkt hem onbekend en dan blijkt dat deze in de oorlog een kamp meemaakt. Moeder was ook niet mededeelzaam helaas. Het boek wordt in het tweede deel wat fragmentarisch vanwege de korte familieverhalen. De auteur zelf is vanwege zijn jeugdgebeurtenissen - volgens een recensie - 'de verbindende factor'. In het boek staan geen foto's, zoals gebruikelijk in een biografie. Dat geeft het dubbele karakter weer. Mooi geschreven, interessant en combinatie van biografie en familieroman. Biedt veel discussie en de inspiratie om je eigen familiegeschiedenis uit te zoeken en te verwoorden.

Tina Turner. My Love Story

Tina Turner
B20-08
Lev.Uitgevers, 2018, 320 p.

De eeuwig jonge Soul/R&B-zangeres onthult in deze autobiografie haar opmerkelijke leven in de spotlights. Alles komt aan bod in deze meeslepende memoires: haar jeugd die ze katoen plukkend doorbracht in Nutbush, Tennessee, haar reis naar de top met Ike Turner, de man met wie ze een onmogelijke verhouding had: ze werd door hem mishandeld, vernederd en uitgebuit. Tina vertelt onverbloemd over haar verleden, langs de fraaie pieken, maar ook langs de diepere dalen in haar leven, zoals ziektes en het verlies van één van haar kinderen. Ook over de grote liefde van Erwin Bach, haar huidige echtgenoot, die haar zelfs een nier afstond om haar te verlossen van de dialyse-apparatuur en haar weer de vrijheid gaf om te leven. My love story is een inspirerend, aangrijpend en verrassend verhaal over een carrière van meer dan 60 jaar in de muziekgeschiedenis en over een vrouw die alle barrières durfde te doorbreken.