Literatuurlijst geschiedenis, aanvulling 2019-2020


Download hier de printversie van de boekenlijst geschiedenis

Boeken die wat minder makkelijk te lezen zijn, meer studie vergen, of erg omvangrijk zijn zijn in deze lijst voorzien van twee 'boekjes'.

Wilhelmina, mythe, fictie en werkelijkheid

Gerard Aalders
G19-01
Just Publishers 2018, 317 p.

Met dit boek pretendeert de schrijver niet een nieuwe biografie over Wilhelmina te schrijven. Hij wil wel haar rol in de oorlogsjaren diepgaand onderzoeken, omdat toen de parlementaire controle ontbrak en omdat de Parlementaire Enquete Commissie (PEC), die na de oorlog het regeringsbeleid in Londen onderzocht, de rol van de koningin niet mocht of wilde onderzoeken of bespreken. In de verslagen werd zelfs haar naam niet genoemd. Hij stelt de veelvuldige Wilhelminaverheerlijking aan de kaak en streeft naar een ontmaskering van het beeld dat de officiële biografen van haar hebben geschetst. Door de prikkelende schrijfstijl van de auteur, soms enigszins spottend, zal het boek zeker discussies uitlokken!

Links genoemd in de leeswijzer

Rode hongersnood. Stalins oorlog tegen Oekraïne

Anne Applebaum
G19-02
Ambo /Anthos 2018, 343 p.
  • E-book

Een enorme,vergeten (?) hongersnood teisterde in de jaren 1932 – 1934 Oekraïne. In een boeiend en overtuigend boek weet de schrijfster tot in detail aan te geven waarom en waardoor Stalin met opzet deze ramp zich in Oekraïne liet plaatsvinden. In dit aangrijpende verhaal laat de schrijfster de lezer zien welke ellende en wreedheid de ene groep een andere groep moedwillig aan kan doen. Het laat ook zien hoe terecht het is dat het moedwillig veroorzaken van een hongersnood als strijdmiddel, sinds dit jaar (2018), als een oorlogsmisdaad wordt beschouwd.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Website van de auteur
  • Recensie van Bert Lanting in de Volkskrant van 9 maart 2018
  • Recensie van Eric Brassem en Inez Polak in Trouw van 4 maart 2018
  • Recensie van Jef Abbeel op de website Histoforum van maart-april 2018

De koningin van Paraguay. Liefde in een vergeten oorlog.

Willem de Bruin
G19-03
Atlas Contact 2017, 374 p.
  • E-book

Elisa Lynch, een Parijse courtisane van Ierse afkomst, wordt de geliefde van Francisco López, de latere president-dictator van Paraguay. Ze raakt als ‘first lady’ betrokken bij de ‘Grote Oorlog’ (1864-1870) met Brazilië, Argentinië en Uruguay, waarbij bijna de gehele mannelijke bevolking van Paraguay omkomt. In meeslepende stijl beschrijft de auteur het ontstaan van de republiek Paraguay, het bewind van López en Elisa’s aandeel daarin, alsmede het verloop van de oorlog, waarin ook de dictator sneuvelt.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Website van de auteur
  • Recensie van Rob Hartmans in NRC van 17 november 2017
  • Recensie van Paul van der Steen in Trouw van 23 september 2017
  • Voorpublicatie in het Historisch Nieuwsblad van oktober 2017

Anna van Saksen. Verstoten bruid van Willem van Oranje.

Femke Deen
G19-04
Atlas Contact 2018, 340 p.
  • E-book

Dit uiterst onderhoudende boek geeft niet alleen een beeld van het leven van Anna van Saksen, maar zal voor velen ook een nieuw licht werpen op Willem van Oranje. Anna had een slechte gezondheid en een moeilijk karaker. In 1561 werd ze op zestienjarige leeftijd uitgehuwelijkt aan Willem van Oranje en verhuisde ze naar de Nederlanden. Het huwelijk was slecht en toen Willem met de komst van Alva in 1567 naar Dillenburg moest vluchten verloor Anna haar welstand en haar status. In 1570 werd ze beschuldigd van overspel en in 1571 kreeg ze een dochter die Willem weigerde te erkennen. Anna werd verstoten en bracht de laatste jaren in gevangenschap door. Ze stierf, door iedereen verlaten, op 32-jarige leeftijd.

Links genoemd in de leeswijzer

De kunst van het snijden. Hoe Joseph Lister de geneeskunde voorgoed veranderde

Lindsey Fitzharris
G19-05
Unieboek / Het Spectrum 2018, 251 p.
  • E-book

In de eerste helft van de 19e eeuw was het ondergaan van een operatie een levensgevaarlijke loterij. Doorstond je de zonder verdoving uitgevoerde foltering, dan wachtte daarna de nog grotere bedreiging van ontsteking. De chirurg Joseph Lister ontwikkelde op basis van Louis Pasteurs theorie over bacteriën een methode om postoperatieve wondontsteking tegen te gaan. Aanvankelijk wezen veel collega’s zijn methode af, maar gaandeweg werd die algemeen geaccepteerd. Het vlot geschreven boek biedt een boeiende kijk op het Victoriaanse Engeland met haar smerige grote steden, massale armoede en onhygiënische ziekenhuizen.

Links genoemd in de leeswijzer

De Tachtigjarige Oorlog. Opstand en Consolidatie in de Nederlanden (ca. 1560–1650)

S. Groenveld, H.L.Ph. Leeuwenberg, e.a.
G19-06
Walburg Pers 2012 ( 2e herz. dr. ), 399 p.

Een uitstekend leesbare en fraai geïllustreerde geschiedenis over het ontstaan van onze onafhankelijkheid. Op grond van nieuw onderzoek blijkt het verloop van de Opstand vaak anders en gecompliceerder te zijn dan lang werd gedacht. Boeiend zijn de beschrijvingen hoe Willem van Oranje, Van Oldenbarnevelt, Maurits en Frederik Hendrik leiding gaven aan de strijd en het land. De rol van de calvinisten zal tot nadenken stemmen, evenals het leven van de katholieken in de jonge Republiek. In een recensie schreef Jan Blokker destijds “(de auteurs hebben) een gedegen en secure mijlpaal geslagen waarmee we, als het om de Tachtigjarige Oorlog gaat, weer een jaar of zestig vooruit kunnen ....”.

Link genoemd in de leeswijzer

Veel valse hoop. De Jodenvervolging in Nederland 1940-1945

Katja Happe
G19-07
Atlas Contact 2018, 378 p.
  • E-book

In dit compacte, helder geschreven en alles omvattende boek, waarin de auteur de nieuwste inzichten heeft verwerkt, wordt de Jodenvervolging in ons land in een internationale context geplaatst. Volgens velen treedt de auteur hiermee in de voetsporen van Herzberg, Presser en De Jong. Het boek wordt gezien als het standaardwerk voor de komende jaren. De titel is de meest compact denkbare omschrijving van de tactiek van de Duitsers om zo veel mogelijk Joden in handen te krijgen.

Links genoemd in de leeswijzer

Het huis aan het meer. Éen huis. Vijf families. Honderd jaar Duitse geschiedenis

Thomas Harding
G19-08
Arbeiderspers 2017 ( 4e dr. ), 385 p.
  • E-book

Dit boek heeft terecht als ondertitel Eén huis. Vijf families. Honderd jaar Duitse geschiedenis. De schrijver beschrijft de lotgevallen van de steeds wisselende bewoners van een (zomer)huis aan de Gross Glienicker See vlakbij Berlijn. Zijn verhaal weerspiegelt de ‘grote’ Duitse geschiedenis van de twintigste eeuw: de ‘goede oude tijd’, de opkomst van de nazi’s, de Jodenvervolging, de oorlog, de DDR periode en de Duitse eenheid. We maken het mee door de ogen van gewone mensen die meegesleept werden door gebeurtenissen waar de meesten weinig greep op hadden. Het boek is voorzien van duidelijke stambomen, goede kaarten, plattegronden en foto’s.

Links genoemd in de leeswijzer

Ons gaat het in ieder geval nog goed. Een Nederlandse familie in Oost-Pruisen 1920 - 1946.

Ingrid Hoogendijk
G19-09
Thomas Rap 2018, 412 p.
  • E-book

De familie Hoogendijk vestigt zich in een zeer roerige periode in Duitsland. Uiteindelijk in een gebied ver weg van Nederland, Oost-Pruisen. Ze worden grootgrondbezitter en landgoedeigenaar. Het boek ontleent zijn kracht vooral aan de lange briefcitaten die de schrijfster – op knappe wijze -gebruikt. Het leven, denken en doen van de familie Hoogendijk in de jaren 1920 - 1946 krijgt daardoor een duidelijk beeld. Als lezer onderga je vooral vanaf eind 1944 de ondergang, de ellende, de rolwisseling dader/slachtoffer en de naakte strijd om het bestaan van het individu en zijn/haar gezin. Een zeer indrukwekkend verhaal. bronnen en foto’s.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Recensie van Michel Krielaars in NRC van 5 juli 2018
  • Recensie van Monica Soeting in Trouw van 21 april 2018

Het proces tegen Hitler. De Bierkellerputsch en de opkomst van nazi-Duitsland

David King
G19-10
Prometheus 2017, 352 p.
  • E-book

Na een uitvoerige beschrijving van de hoofdrolspelers en hun motieven behandelt de schrijver het beruchte proces tegen Hitler wegens hoogverraad (de mislukte putsch van 9 november 1923) van dag tot dag met gebruikmaking van de getuigenverklaringen pro en contra de aangeklaagden en een nauwkeurige lezing van alle processtukken, de commentaren op het proces in de binnen- en buitenlandse pers en nooit eerder gepubliceerde bronnen. De auteur laat zien hoe een onbekende idealist tijdens en door het proces veranderde in een demagoog die de massamedia uitstekend wist te manipuleren.

Links genoemd in de leeswijzer

Oranje in revolutie en oorlog. Een Europese geschiedenis, 1772-1890

Jeroen Koch
G19-11
Boom 2018, 406 p.
  • E-book

Dit boek – oorspronkelijk bedoeld voor het Engelse taalgebied - is gebaseerd op de drie koningsbiografieën uit 2013, bouwt er op voort en voegt er nieuw verworven inzichten aan toe. Er is meer aandacht gekomen voor de internationale kaders van de gebeurtenissen waarbij Oranjevorsten betrokken raakten en er zijn hoofdstukken aan toegevoegd over de tijd vòòr Willem I en na Willem III. Bovendien wordt het functioneren van de Nederlandse vorsten geregeld vergeleken met het optreden van buitenlandse vorsten. Een aanrader voor wie de koningsbiografieën heeft gemist of voor wie ze te dik waren! (elk 700 blz.)

Links genoemd in de leeswijzer

De Wintertuin. Een Duitse familie in de lange twintigste eeuw

Jan Konst
G19-12
Balans 2018, 329 p.
  • E-book

In dit boek beschrijft de auteur de geschiedenis van zijn Duitse schoonfamilie vanaf 1871 tot en met de Wende. De auteur kon beschikken over het uitgebreide familiearchief dat lag opgeslagen in het huis van zijn schoonmoeder in Weinböhla (gelegen in de voormalige DDR). Dit maakte het mogelijk een uniek, persoonlijk en indringend beeld te schetsen van de lotgevallen van vier generaties van één familie tegen de achtergrond van 130 jaar Duitse geschiedenis. Hoe zag hun leven eruit tijdens het keizerrijk, de Eerste Wereldoorlog, de Hitlerjaren, de Tweede Wereldoorlog, de Russische bezetting, de DDR tijd en de Wende? De auteur neemt ons mee op zijn zoektocht naar de veelbewogen geschiedenis van de twintigste eeuw, beleefd door gewone mensen.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Monica Soeting in Trouw van 21 april 2018
  • Maarten van Bracht op VPRO boeken op 29 mei 2018
  • Interview van Juurd Eijsvogel met de auteur in de NRC van 13 april 2018
  • Interview met Jan Konst van Sterre Lindhout in de Volkskrant van 25 mei 2018

De Opstand in de Nederlanden, 1568-1648. De Tachtigjarige Oorlog in woord en beeld

Anton van der Lem
G19-13
Vantilt 2013 ( 2e herz. dr. ), 213 p.

In een strikt chronologische volgorde behandelt de auteur het ontstaan, het verloop, de afloop en de gevolgen van de Opstand/Tachtigjarige Oorlog, niet alleen helder en duidelijk maar ook met enige historische distantie. Het boek is een herziene en bijgewerkte uitgave van een in 1995 verschenen editie. Om recht te doen aan de ondertitel is dit boek royaal voorzien van fraaie illustraties, waarvan vele in kleur. Het boek is bovendien voorzien van een uitvoerige jaartallenlijst.

Links genoemd in de leeswijzer

Het visioen van Constantijn. Een gebeurtenis die de wereld veranderde

Jona Lendering & Vincent Hunink
G19-14
Omniboek 2018, 156 p.
  • E-book

Dit boek gaat niet alleen over het visioen van keizer Constantijn (280-337) en zijn bekering tot het christendom, het geeft ook een kijkje in de ‘keuken’ van de historicus. Waarop baseert de historicus zijn verhaal, over welke bronnen beschikt hij en hoe gaat hij daarmee om? Een aanrader voor iedereen die geïnteresseerd is in de laat Romeinse geschiedenis en tegelijkertijd inzicht wil krijgen in de totstandkoming van een historisch werk.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Recensie van Sam Janse in Trouw op 7 juli 2018
  • Recensie van Joost Vermeulen in NRC van 21 september 2018

De Russische soldaat die de opstand van Sobibor leidde

Selma Leyesdorff
G19-15
Prometheus 2018, 298 p.

Lange tijd was de naam Sobibor in Nederland nagenoeg onbekend. Dit ondanks het feit dat 35.000 Nederlandse Joden (is 1/3 van alle slachtoffers!) in dat kamp werden vermoord. Door het overlijden van Selma Wijnberg (4 dec. 2018) is Sobibor weer volop in de aandacht gekomen. Op 14 oktober 1943 leidde Aleksandr ‘Sasha' Pechersky een massale ontsnapping uit het vernietigingskamp Sobibor in Polen, de enige succesvolle opstand van gevangenen in de Tweede Wereldoorlog. Maar toch kreeg Pechersky hiervoor later nooit de publiekelijke erkenning die hij verdiende. De auteur beschrijft gedetailleerd de gruwelijke behandeling die de Joden, maar ook de Russische krijgsgevangenen (al dan niet van Joodse afkomst) en gewone burgers in Oost-Europa ondergingen. Selma Leydesdorff biedt een fascinerend inzicht in een cruciale periode in de geschiedenis. Haar soms ontluisterende verhaal benadrukt dat de Joden niet passief waren tegenover het Duitse geweld. Daarom is het verhaal van Pechersky belangrijk om te vertellen. Een bijzondere biografie van een vergeten held, gebaseerd op niet eerder gebruikte documenten en interviews met ooggetuigen.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Recensie van Wesley Dankers op de website go2war2.nl op 28 oktober 2018
  • Een recensie op Hebban van een onbekende auteur
  • Recensie van Pieter van Os in de NRC van 7 december 2018
  • Ingekorte versie van de door de auteur op 20 oktober 2013 gehouden herdenkingstoespraak over Sobibor
  • Website van de stichting Sobibor met alle verhalen over Sobibor en de opstand
  • Artikel over Selma Wijnberg in Trouw van 5 december 2018
  • Artikel over Selma Wijnberg in de Volkskrant van 6 december 2018
  • Artikel over Selma Wijnberg in de Volkskrant van 8 december 2018

Nobel streven. Het onwaarschijnlijke maar waargebeurde verhaal van ridder Jan van Brederode

Frits van Oostrom
G19-16
Prometheus 2017, 364 p.
  • E-book

In dit boek beschrijft de auteur in fraaie stijl en met een verbluffende hoeveelheid details het avontuurlijke leven van de edelman Jan van Brederode (ca. 1372-1415). Hij nam deel aan grafelijke expedities naar Friesland en ging op pelgrimsreis naar Ierland. Wegens schulden trad hij in bij een klooster, net als zijn vrouw. Daar ontpopte hij zich als een begenadigd vertaler van een vroom Frans boek. Toen een erfenis gloorde, verliet hij het klooster en probeerde tevergeefs zijn vrouw uit haar klooster te ontvoeren. Na verlies van zijn status en rijkdom sneuvelde hij roemloos als huurling op het slagveld bij Azincourt. Dit alles speelt zich af tegen de achtergrond van de hectiek van het gebeuren in het graafschap Holland rond 1400. Het boek werd in 2018 bekroond met de Libris geschiedenisprijs.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Aantekeningen en literatuur van de auteur en links naar een groot aantal recensies
  • Recensie van R.P. de Graaf in het Reformatorisch Dagblad van 10 oktober 2017
  • Recensie van Eric Palmen op Biografieportaal op 23 oktober 2017
  • Recensie van Jona Lendering op zijn weblog Mainzer Beobachter op 6 november 2017

Het verloren koninkrijk. De geschiedenis van Rusland van 1470 tot heden

Serhii Plokhy
G19-17
Unieboek / Het Spectrum 2017, 457 p.
  • E-book

Het verloren koninkrijk is een uitstekend boek voor de geïnteresseerde lezer. Dit boek geeft een uitleg van de aanhoudende drang van de tsaren en de Sovjet Unie tot expansie. Het geeft interessante antwoorden op identiteits- en natievorming. Het boek is vooral geschreven vanuit het perspectief van Oekraïne met een licht provocerende ondertoon. Deze manier van schrijven, vanuit een duidelijk Oekraïens standpunt, maakt het lezen boeiend. Het boek wil een duidelijk antwoord zijn op de politiek van Poetin. De auteur betoogt dat in het najagen van een mythe Rusland de weg naar een modern staatswezen is kwijtgeraakt en zo zelf een “Verloren Koninkrijk” is geworden. De schrijver toont overtuigend aan dat die politiek berust op een uitgevonden en moeizaam in stand gehouden mythe.

Links genoemd in de leeswijzer

De sigarenfabriek van Isay Rottenberg. De verborgen geschiedenis van een joodse Amsterdammer in nazi

Hella en Sandra Rottenberg
G19-18
Atlas Contact 2017, 254 p.
  • E-book

De nichtjes Rottenberg beschrijven de speurtocht die zij ondernamen naar het verhaal dat hun joodse grootvader vanaf 1933 strijd voerde tegen de nazi’s om te voorkomen dat zij zijn Duitse sigarenfabriek in handen zouden krijgen. Het is een enerverend en aangrijpend verslag – door het verloop van de speurtocht maar vooral door de schokkende belevenissen van grootvader. Zij ontdekken hoe hij de fanatieke nazi’s te slim af was, waarop ze hem in de gevangenis gooiden en na zijn vrijlating met grote volharding tot in 1938 in Duitsland rechtszaken voerde. Het boek stond in 2017 op de shortlist van de Libris Geschiedenis Prijs.

Links genoemd in de leeswijzer

De strafkolonie. Verzedelijken en beschaven in de Koloniën van Weldadigheid, 1818-1859

Wil Schackmann
G19-19
Atlas Contact 2018, 319 p.
  • E-book

Dit is het vierde en laatste boek van de serie die Schackmann schreef over de activiteiten van de Maatschappij van Weldadigheid in Frederiksoord en Veenhuizen. In dit laatste deel gaat het vooral over de strafkolonie die werd gevestigd in de Ommerschans en waar veel kolonisten korte of langere tijd verbleven. Het boek is geschreven op de zo langzamerhand van hem bekende humoristische wijze.

Links genoemd in de leeswijzer

1918 Het jaar van de dageraad

Daniel Schönpflug
G19-20
De Bezige Bij 2017, 304 p.
  • E-book

In de vorm van collages geeft de auteur in boeiende stijl weer hoe een twintigtal personen de jaren rond 1918 hebben beleefd, zich hebben herinnerd, geduid en vanuit hun persoonlijke optiek hebben beschreven. Aan het woord komen bekende en minder bekende personen, politici, militairen, kunstenaars, schrijvers, vrijheidsstrijders, idealisten en teleurgestelden. Hun persoonlijke visie op de gebeurtenissen is ontleend aan hun zelfportretten in autobiografieën, memoires, dagboeken en brieven, omlijst door feitelijke gegevens.
 
Links genoemd in de leeswijzer

  • Meer informatie over de auteur
  • Beluister het gedicht ‘In Flanders fields’ van John McCrae op YouTube (4:58 min. -7:38 min.)
  • Wim Berkelaar op de website van NRC/Handelsblad op 5 januari 2018
  • Co Welgraven op de website van Trouw op 1 januari 2018

Lied der Revolutie. Geschiedenis van de Amerikaanse Vrijheid.

Russell Shorto
G19-21
Ambo / Anthos 2017, 516 p.
  • E-book

De auteur is bekend door zijn boek over de Nederlandse invloed op de vroege geschiedenis van New York. Ditmaal beschrijft hij over de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog aan de hand van biografieën van mensen die leefden in die tijd. Soms in een hoofdrol, zoals George Washington en de Britse minister die zijn grote tegenstander was, maar ook over de bewogen levens van een negerslaaf, een Indianen opperhoofd, een eigenzinnige politicus van Hollandse afkomst en een geëmancipeerde vrouw. Zij streefden naar een onafhankelijkheid die afweek van waar Washington en zijn soldaten voor vochten. De New York Times: “The intertwined stories of Revolution Song give a sense of how far-reaching the War of Indepence was”.

Links genoemd in de leeswijzer