Literatuurlijst geschiedenis, aanvulling 2018-2019


Download hier de printversie van de boekenlijst geschiedenis

Boeken die wat minder makkelijk te lezen zijn, meer studie vergen, of erg omvangrijk zijn zijn in deze lijst voorzien van twee 'boekjes'.

Victoria koningin. Een intieme biografie van de vrouw die een wereldrijk regeerde

Julia Baird
G18-01
Uitgeverij Nieuw Amsterdam 2017. 567 p.

Met dit boek hoopt historica en journaliste Julia Baird de vele mythen die in de loop der jaren rond koningin Victoria zijn ontstaan te vervangen door een realistischer beeld. De schrijfster bestudeerde hiertoe veel persoonlijke documenten zoals dagboeken en brieven en de aantekeningen van Victoria’s lijfarts. Dit stelde haar in staat een ‘intieme biografie’ te schrijven waarin een levendig en persoonlijk portret wordt geschilderd van Victoria’s persoonlijkheid, haar sympathieën en antipathieën, haar sterke en haar zwakke kanten. Victoria regeerde 63 jaar en zag de wereld om haar heen ingrijpend veranderen. Wij beleven het met haar mee in dit meeslepende boek dat leest als een roman.

Er is een 3e druk van het boek op komst (zomer 2018).

Links genoemd in de leeswijzer

Het hart van Napoleon. De keizer en de vrouwen.

Johan Op de Beeck
G18-02
Uitgeverij Horizon 2016, 477 p.

In vlotte journalistieke stijl neemt Napoleonkenner Johan Op de Beeck ons mee in het liefdesleven van Napoleon. Talloze vrouwen passeren de revue, maar slechts enkelen hebben zijn carrière en zijn leven beïnvloed. De auteur maakte dankbaar gebruik van de talloze brieven en memoires waarin Napoleon wordt genoemd en waarin hij zelf aan het woord komt. Zo krijgt de lezer een persoonlijk beeld van de man die we vooral als groot militair en staatsman kennen.

Link genoemd in de leeswijzer

Oorlogsouders. Een familiekroniek over goed en fout in twee adellijke families

Isabel van Boetzelaer
G18-03
Uitgeverij Just Publishers 2017, 315 p.

Eind jaren dertig raakt Willem, Baron van Boetzelaer, in pro-Duitse invloedssferen. Tijdens de oorlog neemt hij dienst bij de Waffen-SS. Ingrid, Baronesse von der Recke, groeit op in een welvarend Pruisisch gezin. Haar vader verzet zich, waar mogelijk, tegen het nazisme. Wanneer Willem en Ingrid elkaar ontmoeten zijn beiden zwaar getekend door hun belevenissen in en na de oorlog. In dit boek beschrijft de dochter de lotgevallen van haar ouders zonder haar ogen te sluiten voor hun foute keuzes en gebreken.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Bespreking Wijnand de Gelder op Go2war2.nl van 18 mei 2017
  • Interview Kim Bos en Bad Blokker met Maarten van Voorst tot Voorst in NRC/Handelsblad van 25 augustus 2017
  • Artikel van Meindert van der Kaaij in Trouw van 31 augustus 2017
  • Interview van Bas Blokker met Hans Fels en Chaja Polak in NRC/Handelsblad van 23 mei 2018
  • Boekbespreking van John Töpfer op Adel in Nederland van 8 april 2017
  • Boekbespreking op Jonet.nl
  • Boekbespreking op Historiek.nl helaas niet meer beschikbaar

Onder de mensen. M.J. Brusse (1873-1941), journalist

Peter Brusse
G18-04
Uitgeverij Balans 2017, 306 p.

M.J.Brusse was een pionier en vernieuwer. In deze bijzondere zoektocht keert Peter Brusse terug naar de dagen van zijn vader. Niet alleen schetst hij met groot inlevingsvermogen en veel kennis van zaken het meeslepende leven van de journalistieke pionier, ook reconstrueert hij aan de hand van zijn reportages hoe Nederland er aan het begin van de twintigste eeuw voor stond.

Links genoemd in de leeswijzer

De macht van de traditie. Het keizerschap van Augustus en Constantijn

Diederik Burgersdijk
G18-05
Athenaeum Polak & Van Gennep 2016, 214 p.

In dit informatierijke boek worden leven en regering van de twee langstregerende keizers van het Romeinse rijk met elkaar vergeleken. Hoewel Constantijn sympathiseerde met het christendom, was hij in veel opzichten een keizer in de traditie van zijn voorgangers, Augustus in het bijzonder. De auteur bespreekt de beeldvorming van beide keizers in onder meer monumenten en geschriften. Hij gaat ook in op de heidense staatsreligies van beide keizers, waarin monotheïstische tendensen zijn te bespeuren. Over Constantijn zijn vele verdichtsels gecreëerd, vooral door de katholieke Kerk. De Latijnse citaten in het boek zijn alle vertaald.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Recensie van Marcel Hulspas in de Volkskrant van 11 februari 2017
  • Recensie van Allard Schröder in de NRC/Handelsblad van 25 november 2016

Wilhelm II. De laatste Duitse keizer

Christopher Clark
G18-06
Uitgeverij De Bezige Bij 2017, 371 p.

Keizer Wilhelm II was een van de meest controversiële figuren uit de twintigste eeuw. Zijn rol bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog zorgt onder historici nog steeds voor discussie. Welke macht bezat Wilhelm nu werkelijk? Wat waren zijn politieke doelstellingen en in hoeverre slaagde hij erin die te verwezenlijken? Welke middelen gebruikte hij om gezag uit te stralen en invloed uit te oefenen? Hoe fluctueerde zijn gezag gedurende zijn regeerperiode? Deze en andere vragen komen uitgebreid aan de orde in deze boeiende, vlot geschreven biografie.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Recensie van de Duitstalige uitgave van Wim Slagter in Trouw van 28 november 2009
  • Recensie van Sander van Walsum in de Volkskrant van 9 september 2017
  • Recensie van Eric Palmen op Biografieportaal.nl d.d. 26 september 2017

Moskouse nachten. Hoe een man en zijn piano de Koude Oorlog veranderden

Nigel Cliff
G18-07
Het Spectrum, Houten 2017, 415 p.

In 1958 won de Amerikaan Van Cliburn verrassend het Tsjaikovski Piano Concours in Moskou. Hij won de harten van de Sovjetburgers en werd een gevierd persoon in de Verenigde Staten. Als een culturele vredesapostel speelde hij een unieke rol in de politiek tussen beide landen. In vlotte, soms hilarische stijl combineert de auteur de biografie van de pianist met een uitgebreid relaas over de politieke gebeurtenissen tijdens de Koude Oorlog tussen Oost en West.

Links genoemd in de leeswijzer

De Opvolger. Tiberius en de triomf van het Romeinse keizerrijk

Willemijn van Dijk
G18-08
Ambo Anthos, Amsterdam 2017, 195 p.

Dit boek leest als een spannende familieroman uit de tijd van het begin van onze tijdrekening. Liefde, passie, geld, macht, wraak en moord. Dat alles in de politieke context van een machtig wereldrijk, waarin de keizerlijke familie, ten koste van alles, aan de macht wil blijven. Geschiedenis vanuit een andere hoek. Het laat de zeer onaangename kanten van het verkrijgen en behouden van macht bepaald niet onbesproken. Het leest als een handboek "Hoe vestig ik een -militaire- dictatuur ". Kortom: de combinatie van bronnen met het gebruik van verantwoord inlevingsvermogen maakt dit boek tot een goede en gemakkelijk leesbare instap in de wereld van de Romeinen en hun (eerste) keizers.

Links genoemd in de leeswijzer

Pelgrim. Leven en reizen van Christiaan Snouck Hurgronje. Wetenschapper, spion, avonturier

Philip Dröge
G18-09
Het Spectrum, Houten 2017, 306 p.

Nederlands beroemdste en meestomstreden arabist en islamoloog staat centraal in dit spannende, inspirerende en prettig leesbare boek over de man die een dubbelleven leidde in dienst van zijn nieuwsgierigheid, academische eerzucht en als Nederlands spion. De schrijver, die op zoek is naar een overtuigende verklaring voor de allesverterende ambitie, de eerzucht en de gedrevenheid van de hoofdpersoon gebruikt veel kwalificaties om het karakter en de daden van de hoofdpersoon te verklaren. De onderliggende vraag naar hoe ver een participerende journalist of onderzoeker mag gaan, laat hij ter beantwoording over aan de lezer.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Interview met de schrijver in: Lees Magazine van bol.com
  • Website van de schrijver
  • Interview van Jesse Voorn met de schrijver op: website De Kanttekening van 22 december 2017
  • Bespreking van Arnoud Vrolijk op: het Leiden Islam Blog van 29 november 2017
  • Informatie van Maurice Blessing over de hoofdpersoon in: Historisch Nieuwsblad, 2e aflevering 2007
  • Recensie van Reinard Maarleveld op: geschiedenis.nl van 19 november 2017
  • Recensie van Jona Lendering op: sargasso.nl van 20 november 2017 op
  • Recensie van Sander van Walsum in: de Volkskrant van 13 januari 2018

De verslagenen. Waarom de Eerste Wereldoorlog nooit is opgehouden 1917-1923

Robert Gerwarth
G18-10
Uitgeverij Balans, Amsterdam 2016, 300 p.

In een goed geschreven en van goede kaarten voorzien boek geeft de schrijver een helder en duidelijk overzicht van de lotgevallen van veel volkeren en staten in Midden-, Oost- en Zuid-Europa die na 1918 in West-Europa min of meer uit ‘beeld’ zijn geraakt, maar waar men veel langer dan men in het Westen heeft gedacht, te kampen heeft gehad met de gevolgen van de verwoestende Eerste Wereldoorlog, zelfs tot op de huidige dag!

Links genoemd in de leeswijzer

De Nederlandse paus. Adrianus van Utrecht 1459-1523

Twan Geurts
G18-11
Uitgeverij Balans, Amsterdam 2017, 227 p.

In het Rome van de Renaissance was de enige Nederlandse paus Adrianus VI een vreemdeling. Tijdens zijn pontificaat had hij te maken met grote problemen: kerkelijke misstanden, een dreigende kerkscheuring en opdringende Ottomanen. Anderhalf jaar pausschap (1522-1523) was te kort om substantiële resultaten te boeken. De auteur volgt Adrianus als student en hoogleraar in Leuven, als opvoeder van de latere keizer Karel V, als gouverneur, kardinaal en grootinquisiteur in Spanje en tijdens zijn pontificaat in Rome. In het verhaal heeft hij ook de levenslijnen van Erasmus en Luther verweven.

Links genoemd in de leeswijzer

Jacobs vlucht. Een familiesaga uit de Gouden Eeuw

Craig Harline
G18-12
Uitgeverij Vantilt, Nijmegen 2016, 329 p.

In dit boek laat de auteur ons delen in de lotgevallen van vier generaties uit de familie Rolandus die allen intens betrokken waren bij de religieuze woelingen van hun tijd. Terwijl de eerste drie generaties trouwe aanhangers van de nieuwe - gereformeerde- religie zijn breekt de laatste telg, Jacob, met het geloof van zijn voorvaderen en bekeert zich tot het katholicisme. Omdat de schrijver kon beschikken over egodocumenten zoals brieven en zelfs een dagboek is het een bijzonder, persoonlijk, verhaal geworden waarbij de lezer als het ware de 17e eeuw wordt ingezogen. Een boek dat leest als een roman.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Recensie van Marijke Laurense in Trouw van 26 november 2016
  • Interview van Scott Eykelenkamp met de schrijver op de site van Historisch Nieuwsblad

Wereld in wanorde. Maarten Luther en de geboorte van de Reformatie

Craig Harline
G18-13
Uitgeverij Vantilt, Nijmegen 2017, 311 p.

In 2017 was het 500 jaar geleden dat Maarten Luther zijn 95 stellingen wereldkundig maakte en daarmee grote opschudding veroorzaakte binnen en buiten de kerk. Craig Harline concentreert zich in dit boek op de cruciale eerste jaren (1517 tot 1522) van deze omwenteling. Evenals in zijn vorige boek Jacobs vlucht gebruikt de schrijver de zogenaamd narratieve stijl waardoor de lezer de wereld van Luther wordt binnengevoerd en deelgenoot wordt van zijn innerlijke strijd. En passant prikt de schrijver enkele mythen door zoals Luthers legendarische woorden: "hier sta ik, ik kan niet anders ".

Links genoemd in de leeswijzer

Hoe komen wij heelhuids uit deze hel. Nederlanders in revolutionair Rusland

Janine Jager
G18-14
Atlas Contact, Amsterdam 2017, 227 p.

Honderden Nederlanders, van wie velen in Rusland waren geboren en getogen, maakten in 1917 de omverwerping van het tsarenregime en de daaropvolgende Oktoberrevolutie mee, die leidde tot de vorming van de Sovjet-Unie. De meesten dachten dat de revolutie wel over zou waaien, maar toen dat niet het geval bleek te zijn, zaten zij als ratten in de val. De auteur beschrijft in een boeiend, meeslepend en prettig leesbaar relaas hun pogingen te overleven en te ontsnappen uit het socialistisch paradijs in opbouw.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Recensie van Paul van der Steen in: Trouw van 21 oktober 2017
  • Recensie van Michel Krielaars in: NRC/Handelsblad van 3 november 2017

Het verboden boek. Mein Kampf en de aantrekkingskracht van het nazisme

Ewoud Kieft
G18-15
Atlas Contact, Amsterdam 2017, 245 p.

In dit boek beschrijft de auteur de politieke ontwikkelingen in Duitsland na de Eerste Wereldoorlog, de Bildung van Adolf Hitler en schetst hij het nazisme als een seculiere verlossingsleer. Ook zoekt hij naar een verklaring voor de populariteit van Hitlers boek Mein Kampf en de aantrekkingskracht van het nationaal-socialisme, allereerst in Duitsland maar daarna ook voor bevolkingsgroepen in ons land. In een nauwkeurige lezing van het boek zoekt hij een antwoord op de vraag en daarbij komt hij soms tot confronterende en ongemakkelijke antwoorden en conclusies. Het boek is ideaal voor iedereen die in twee avonden wil worden bijgepraat over de kracht van de politiek van het ressentiment.

Links genoemd in de leeswijzer

De Russische Revolutie. Een nieuwe geschiedenis

Sean McMeekin
G18-16
Uitgeverij Nieuw Amsterdam 2017, 300 p.

De auteur deed voor dit boek uitvoerig onderzoek in Russische archieven en kwam daardoor tot nieuwe inzichten over het verloop van de revolutie. Hij laat ons zien dat de economie vanaf 1900 sterk was gegroeid. Dat na het rampzalige begin van de oorlog in 1914 een krachtig herstel volgde. Dat de tsaar inderdaad weinig bewondering verdient en dat Raspoetin een andere rol speelde dan men lange tijd dacht. Dat de omwenteling in oktober 1917 niet een breed gedragen opstand van de arbeidersklasse was maar een staatsgreep van een kleine groep bolsjewieken. Door krachtig optreden van regering en leger had deze kunnen mislukken. Anderzijds maakt de auteur ook aannemelijk dat de bevolking in 1917 een einde aan de oorlog wilde waardoor Lenin en de bolsjewieken na de revolutie korte tijd de nodige steun kregen. Zij verspeelden die weer door de Rode terreur, de burgeroorlog en de hongersnood. Een goed geschreven boek dat terecht internationaal goede recensies kreeg.

Links genoemd in de leeswijzer

Oranje tegen de Zonnekoning. De strijd tussen Willem III en Lodewijk XIV om Europa

Luc Panhuysen
G18-17
Atlas Contact, Amsterdam 2016, 560 p.

Stadhouder-koning Willem III (1650 - 1702) is het enige lid van het Huis van Oranje dat internationaal een grote rol heeft gespeeld. Jaren streed hij tegen Lodewijk XIV voor de zelfstandigheid van de Republiek. De strijd begon in 1672, gevolgd door de Negenjarige Oorlog (1688 - 1697) en tenslotte de Spaanse Successie Oorlog (1701 - 1713). Steeds was de aanleiding het streven van Lodewijk om het Franse grondgebied uit te breiden. Willem toonde zich een bekwaam bestuurder en generaal. Hij excelleerde vooral als diplomaat door het smeden van een internationale coalitie tegen de Fransen. Uiteindelijk zou Lodewijk het onderspit delven. Willem was een man van verrassende acties met als meest spectaculaire in de aanval op Engeland om in 1688 waardoor hij koning van Engeland werd. Panhuysen weet het leven van deze fascinerende Oranjevorst meeslepend te beschrijven.

De kinderkolonie. ‘Tot een werkzaam leven opgeleid’: De wezenopvang in Veenhuizen (1824-1859),

Wil Schackmann
G18-18
Atlas Contact, Amsterdam 2016, 372 p.

In dit boek, dat gezien moet worden als het derde deel van een trilogie over de activiteiten van de Maatschappij van Weldadigheid, reconstrueert de schrijver op basis van het overvloedig aanwezige archiefmateriaal en dagboekjes van pupillen, chronologisch nauwkeurig de geschiedenis van de opvang van weeskinderen (later ook bedelaars) in het Drentse Veenhuizen. De bedoelingen van de stichter, Johannes van den Bosch, waren goed maar toch liep het uiteindelijk slecht af. Door de goedgekozen citaten uit verslagen en dagboekjes is het een goed en prettig leesbaar boek geworden.

Links genoemd in de leeswijzer

Lenin. leven en legende

Victor Sebestyen
G18-19
Het Spectrum, Houten 2017, 640 p.

Dankzij de opening van de archieven sinds de ineenstorting van de Sovjet-Unie was de schrijver in staat een nieuwe, lijvige en meer realistische biografie te schrijven van de grondlegger van het Sovjetsysteem dan tot nog toe gebruikelijk was. Sebestyen maakt op bij vlagen meeslepende wijze duidelijk dat Lenin niet de bijna onfeilbare leidsman was die de Sovjethistoriografie gedurende tientallen jaren van hem heeft gemaakt. Tal van legendes en mythes worden door de schrijver overtuigend ontmaskerd. Lenin was bepaald geen heilige!

Links genoemd in de leeswijzer

Wat is fascisme? Oorsprong en ideologie

Robin te Slaa
G18-20
Uitgeverij Boom, Amsterdam 2017, 271 p.

In een doorwrocht betoog, waarin vele schrijvers en hun ideeën de revue passeren, gaat de schrijver op zoek naar de historische wortels van het fascisme en het nationaalsocialisme en beschrijft hij de 20e eeuwse verschijningsvormen. Duidelijk wordt dat fascisme en nationaalsocialisme niet langer afgedaan kunnen worden als negatief ingestelde anti-bewegingen, maar dat zij, ondanks onderlinge verschillen, respectabele intellectuele wortels en een afgerond wereldbeeld hadden. Fascisme was geen historisch bedrijfsongeval, maar is diep geworteld in onze cultuur en geschiedenis.

Links genoemd in de leeswijzer