Literatuurlijst klassiekers, aanvulling 2018-2019

Printversie

Klik hier voor de printversie van de literatuurlijst.

De tuin van de familie Finzi-Contini

Giorgio Bassani
K18-01
Uitgever De Bezige Bij, Amsterdam/Antwerpen. 281 p

Italiaans 1e uitgave in 1962, Giorgio Bassani (1916-2000) beschrijft in dit boek de jeugdliefde en de volwassenwording van de joodse hoofdpersoon. De - haast als terloops geschetste - achtergrond is het Italië van Mussolini in de dertiger jaren, met opkomend fascisme, en de komst van rassenwetten in 1938. Het verhaal speelt zich af in Ferrara. Als joden niet langer mogen tennissen op de plaatselijke banen wordt de hoofdpersoon uitgenodigd door de eveneens joodse familie Finzi-Contini op de tennisbaan in hun prachtige tuin. De hoofdpersoon trekt veel op met Micól, de dochter des huizes, en hij vat gevoelens van liefde voor haar op. Deze liefde wordt echter niet beantwoord. Als hij uiteindelijk begrijpt waar de onmogelijkheid in schuilt, groeit hij daardoor van adolescent tot volwassene. De subtiel beschreven samenhang tussen liefde en historische context maakt dat dit boek beschouwd wordt als een Italiaanse klassieker.

Links genoemd in de leeswijzer:

* https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/liefde-in-de-tuin-van-de-finzi-contini-s~b13d28a9/
* http://www.peterdrehmanns.nl/index.php?page=georgio_bassani
* http://nl.schwob-books.eu/book/138/de-tuin-van-de -familie-finzi-contini/essays d.d 
* www.tzum.info/2015/08/recensie-giorgio-bassani-de-tuin-van-de-familie-finzi-contini/
* https://nl.wikipedia.org/wiki/De_tuin_van_de_Finzi-Contini%27s
* https://nl.wikipedia.org/wiki/Giorgio_Bassani
* https://nl.wikipedia.org/wiki/Il_giardino_dei_Finzi-Contini_(film)
 

Eva

Carry van Bruggen
K18-02
Uitgeverij Astoria, eerste uitgave 1927, 172 p.

Carry van Bruggen (1881-1932) beschrijft in het boek Eva de groei van een jong Joods meisje - Eva- tot een, wat zij zelf noemt, vrouw van middelbare leeftijd. Het boek is grotendeels autobiografisch. In een aantal hoofdstukken , die ieder gaan over een bijzondere tijd in het leven van Eva, zijn de gevoelens en gedachten in een zogenoemde stream of consciousness - bewustzijnsstroom- op zeer persoonlijke wijze beschreven, . Op psychologische en filosofische wijze benadert de gevoelige Eva de relatie met haar broer en ouders, met collega’s en vrienden, en denkt zij over ervaringen met liefde en lijfelijkheid, schaamte, geluk, huwelijk en moederschap. Het gaat daarbij vooral om het innerlijk leven van de hoofdpersoon, om haar bewustvorming. Daardoor heeft het boek het karakter van een zelfanalyse. Met de beschrijving van Eva met al haar twijfels en haar individualisme kan het boek gerekend worden tot het begin van het modernisme in de literatuur.

Links genoemd in de leeswijzer:

* https://literatuurmuseum.nl/overzichten/activiteiten-tentoonstellingen/pantheon/carry-van-bruggen
* https://kunst-en-cultuur.infonu.nl/biografie/16523-biografie-carry-van-bruggen.html
* http://bruggen1.tripod.com/eva.html
* https://literatuurgeschiedenis.nl/20ste/literatuurgeschiedenis/lg20002.html
* http://tijdschriftraster.nl/onze-klassieken/nelleke-noordervliet-over-carry-van-bruggen-eva/

Machten der duisternis

Anthony Burgess
K18-03
Uitgeverij van Oorschot, Amsterdam, 2017, 751 p.

(Vertaling van A. Burgess, Earthly Powers, 1980) Drieëntachtig jaar is hij, Kevin Toomey, de succesvolle homoseksuele schrijver van, naar eigen zeggen, middelmatige romans en stompzinnige toneelstukken, wanneer hem het verzoek bereikt om de heiligverklaring van paus Gregorius XVII te ondersteunen. Hij heeft immers gezien dat deze een wonder verrichtte, in Chicago in 1925. Dit verzoek brengt een stroom van herinneringen op gang. Hij herinnert zich zijn leven, waarin veel bepaald is door het feit dat hij in Groot Brittannië geboren en opgegroeid is in een tijd waarin homoseksualiteit daar nog strafbaar was. Daardoor heeft hij dat land al vroeg verlaten en is hij een ware kosmopoliet geworden die in allerlei delen van de wereld heeft geleefd en de meest uiteenlopende mensen heeft ontmoet. De Italiaanse familie Campanati, waartoe de latere paus Gregorius XVII behoorde, speelde een grote rol in zijn leven. En terwijl Toomey zijn persoonlijke verleden oproept, ontrolt zich tegelijkertijd de geschiedenis van het twintigste -eeuwse Europa voor de ogen van de lezer. Geen gemakkelijk, wel een fascinerend boek, geschreven in een superieure stijl, dat veel stof biedt tot nadenken en discussie.

Links genoemd in de leeswijzer

*
https://www.biography.com/people/anthony-burgess-9231506
* www.nytimes.com/books/97/11/30/home/burgess-earthly.html
* https://tzum.info/2017/08/recensie-anthony-burgess-machten-duisternis
* www.nrc.nl/nieuws/2017/08/18/on-menselijke-personages-gezocht-1246656-a1570267
* https://volkskrant.nl/boeken
* https://nl.wikipedia.org/wiki/Peoples_Temple
* https://www.theguardian.com/books/booksblog/2017/mar/21/earthly-powers-anthony-burgess-reading-group-burgess-is-our-   book-for-march
* https://www.phrases.org.uk/meanings/the-love-that-dare-not-speak-its-name.html

Reis naar het einde van de nacht

Louis-Ferdinand Céline
K18-04
Uitgeverij Van Oorschot, okt. 2016. 558 p.

Reis naar het einde van de nacht beschrijft de wederwaardigheden van hoofdpersoon Ferdinand Bardamu, feitelijk een alter-ego van Céline. Hij wordt op bijna autobiografische wijze gevolgd, eerst tijdens de Eerste Wereldoorlog, aan het front in Vlaanderen (1917), waar hij een onderscheiding kreeg en blijvend lichamelijk letsel opliep; vervolgens is er sprake van een kortstondige en ongelukkige koloniale loopbaan in Afrika (1916-1917); later gaat hij naar de Verenigde Staten, waar hij onder meer de werkomstandigheden bij Ford in Detroit onderzoekt. Uiteindelijk eindigt Bardamu (net als ook weer Céline zelf) als arts in Clichy, een voorstad van Parijs.

Links genoemd in de leeswijzer

http://louisferdinandceline.free.fr/index2.htm
*  http://www.dbnl.org/tekst/_maa003197701_01/_maa003197701_01_0005.php#031
*  https://www.youtube.com/watch?v=4HCrEi1WZVw
http://www.cuttingedge.nl/opinie/de-mount-everests-van-de-literatuur-onleesbare-klassiekers-1
*  http://8weekly.nl/special/boeken-specials/louis-ferdinand-ca-a-a-line-een-schitterende-hellevaart-klassieker-louis-ferdinand-ca-line-reis-naar-het-einde-van-de-nacht/
*  https://www.trouw.nl/cultuur/-ik-tril-walg-hypocrietelingen-flauwekul-~adc955df/
 

Het hart is een eenzame jager

Carson McCullers
K18-05
Atheneum-Polak & Van Gennep, Amsterdam 2016, 367 p

Amerikaans. Een kleine stad in Georgia, het is zomer, het is heet. De tijd en de dromen van de bewoners lijken stil te staan. De veertienjarige Mick heeft haar hoofd vol muziek, ze ontdekt de klassieke muziek van Beethoven en Mozart. Maar in de straatarme familie is er geen geld voor een toekomst als pianiste. Jack Blake droomt van een rechtvaardiger wereld, maar hij drinkt teveel en is niet in staat anderen met zich mee te nemen. Dokter Copeland, een gekleurde arts droomt van een einde aan de onderdrukking van de zwarte burgers, maar weet zijn omgeving niet te overtuigen. John Singer kan alleen maar denken aan zijn Griekse vriend, die ver weg in een instelling woont. Bij hem en in het café van Biff Brannon ontmoeten zij elkaar. John luistert. Iedereen denkt dat hij hem of haar begrijpt. Alleen....John is doofstom. Een prachtige roman, waarin ieder verhaal van elk personage stof tot nadenken biedt. Een boek om te lezen en te herlezen.

Links genoemd in de leeswijzer

*  
https://www.athenaeum.nl/nieuws/2016/de-eerste-zin-van-carson-mccullers-the-heart-is-a-lonely-hunter-voor-de-tweede-keer-in-het-nederlands-vertaald-door-molly-van-gelder
www.imdb.com/name/nm0567111/
https://www.britannica.com/biography/Carson-McCullers
http://www.mccullerscenter.org

Verhaal van een leven I: Verre jaren

Konstantin Paustovskij
K18-06
Uitg. Van Oorschot, Amsterdam 2017, 337 p.

Het is het begin van de 20e eeuw, er is kritiek op de tsaar, er is kritiek op de sociale wantoestanden in Rusland. Kostik groeit op in Kiev, zijn vader werkt bij de spoorwegen. Zijn moeder is een zachtaardige vrouw. Kostiek heeft twee broers en een zus. Tijdens de zomervakanties zijn er reizen naar het platteland, naar het landgoed van grootvader Maxim Gregorjevitsj. Wanneer de vader het gezin verlaat, komen de financiële problemen en valt het gezin uit elkaar. Kostik maakt zijn gymnasium af en verdient de kost met bijlessen. In die tijd schrijft hij zijn eerste verhalen, die ook worden gepubliceerd. Dit is het eerste deel van de herinneringen van Paustovski. Hij beschrijft heel mooi de sfeer van die tijd. Hij bezit een groot talent om over de natuur te schrijven. Hij is een uitstekend observator. Een realistische en tegelijkertijd melancholieke roman over het leven in tsaristisch Rusland honderd jaar geleden.

Link genoemd in de leeswijzer

*  
www.paustovskij.org
 

Lichtjaren

James Salter
K18-07
Amsterdam, De Bezige Bij , 2015, 304 p.

Ergens in de jaren vijftig. Een oud Victoriaans hus aan de Hudson. Manhattan is vlakbij. De ramen van het huis zijn verlicht. Wie er van buitenaf naar kijkt, krijgt een beeld van warmte, intimiteit, geluk. En zo is het ook: een man, Viri, komt thuis van zijn werk. Zijn kinderen en de hond begroeten hem, zijn vrouw Nedra staat te koken voor de vrienden die worden verwacht, een fles wijn wordt vast opengetrokken.
Maar wie goed kijkt, ziet dat het huis oud is, een beetje verwaarloosd. De verf is hier en daar dof geworden, de grindpaden vervagen. De rivier stroomt altijd verder en ook het leven staat niet stil. Er knagen, haast onbewust, vragen bij Nedra, bij Viri. Is dit het geluk? Verwacht je meer van het leven? Van jezelf? Van de ander? Sluipenderwijs erodeert het huwelijk. Er worden keuzes gemaakt, veranderingen in gang gezet, terwijl het leven onverbiddelijk voorbijglijdt.
Dit is een prachtige roman over de liefde, het leven, verwachtingen, teleurstellingen en alles wat voorbijgaat. Salter toont zijn personages van buitenaf en van binnenuit, in een taal die helder is en poëtisch tegelijk. Prachtig boek!

Links genoemd in de leeswijzer

*  
https://nl.wikipedia.org/wiki/James_Salter
*  https://www.theguardian.com/books/2013/may/11/james-salter-forgotten-hero-literature-interview
*  https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/books/97/09/07/reviews/salter-years.html?_
*  www.theparisreview.org/blog/2015/06/26/spellbound/
*  www.trouw.nl/home/het-leek-z0-n-ideaal-gezin~a0259eab
 

Leven met de ster

Jirí Weil
K18-08
Van Gennep, Amsterdam 2017, 261 p.

Josef Roubícek woont alleen op een kale, koude zolderkamer van een kleine, verwaarloosde woning in een buitenwijk van Praag. Hij wacht op het bericht, dat hij op transport moet. Hij is helemaal alleen, zijn geliefde heeft hem verlaten. Voor de oorlog had hij een prettig leven. Hij werkte als bankbediende, had een inkomen waarmee hij redelijk comfortabel kon leven, ging met zijn geliefde Ruzena naar de bioscoop of uit eten, soms een dagje op stap. Door de bezetting van de Duitsers verandert zijn leven totaal. Aanvankelijk heeft Ruzena voorgesteld om samen te vluchten naar het buitenland, maar Josef kan niet beslissen en dan is het op een gegeven moment te laat. Jirí Weil heeft in deze roman veel feiten uit zijn eigen leven verwerkt. Op ongelooflijk knappe wijze heeft hij de absurde omstandigheden en de dilemma’s van de hoofdpersoon beschreven. Dit boek zet echt aan het denken. Over de waarde van bezit, over de invloed van de omgeving, een onderdrukkend systeem op de mens, over de relatie tussen mens en dier, over verantwoordelijkheid, over leven en dood. Een boeiende roman, waarin ernstige thema’s ogenschijnlijk lichtvoetig behandeld worden, volgens Joseph Roth een van de beste boeken over het lot van de Joden tijdens de Duitse bezetting.