Boekenlijst kunstgeschiedenis, aanvulling 2018-2019


Download hier de printversie van de boekenlijst kunstgeschiedenis

Betekenis symbolen: het aantal penseeltjes (1, 2 of 3) duidt op de moeilijkheidsgraad van de boeken.


The American Dream

Drents Museum
U18-01

Een samenwerkingsproject tussen het Drents Museum in Assen en de Kunsthalle Emden in Duitsland heeft geleid tot de tentoonstelling: The American Dream. Amerikaans realisme 1945-2017. Het Drents Museum toont kunstuitingen uit de periode van 1945 tot 1965 en de in de Kunsthalle wordt aandacht besteed aan de periode van 1965 tot heden. Bij deze tentoonstelling is een gelijknamige catalogus verschenen.

Links genoemd in de leeswijzer

  • Meer werk van de in de catalogus genoemde kunstenaars
  • Recensie catalogus The American Dream

Wie is er bang voor hedendaagse kunst,

Kyung An en Jessica Ceras
U18-02
Uitgeverij Terra, 2016, 136 p.

 Wat is hedendaagse kunst? Wat maakt het ‘hedendaags’? Wat is het doel? En waarom is het zo duur? Het zijn vragen die iedereen bij hedendaagse kunst heeft. Kyung An en Jessica Cerasi geven antwoord op deze vragen in een compact boek. Wie is er bang voor hedendaagse kunst? biedt beknopte en duidelijke inzichten in de kunst van vandaag. Het geeft uitleg bij vaktermen, legt uit wat curators doen, wat conceptuele kunst eigenlijk is, verkent opkomende kunst-scenes. De inspirerende en speelse uitleg van de auteurs richt zich op enkele sleutelwerken, internationale evenementen en belangrijke kunstenaars.  Het boek geeft in een compact ABC antwoord op diverse vragen over hedendaagse kunst.

Mark Rothko

Annie Cohen-Solal
U18-03
Meulenhoff Boekerij , 2014, 304 p.

De schilder Mark Rothko werd beroemd door zijn grote schilderijen met enorme kleurvlakken. In deze werken trachtte hij uitdrukking te geven aan fundamentele menselijke emoties. Rothko speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van de moderne kunst in de Verenigde Staten.  In deze biografie beschrijft Annie Cohen-Solal de zoektocht van deze invloedrijke, intellectuele en rebelse kunstenaar. Rothko’s persoonlijke ontwikkeling wordt niet losgezien van de ontwikkelingen in de wereld van zijn tijd. De pogroms in Rusland, het joodse leven in Portland en de opkomst van de moderne kunst in het New York in de jaren 30 en 50 van de vorige eeuw.   De schrijver legt in het levensverhaal van Rothko op een boeiende wijze verbanden tussen de oude en nieuwe wereld. De Amerikaanse avant-garde aan het begin van de vorige eeuw laat zich aanvankelijk inspireren door de ontwikkelingen in de Europese kunst. Maar probeert in de jaren dertig daarvan afstand te nemen om na de tweede wereldoorlog een geheel eigen positie in te nemen in de Westerse kunst. Daarmee beschrijft Cohen-Solal in dit boek ook de geschiedenis van de moderne kunst in de Verenigde Staten.

Hier zijn is heerlijk. Het leven van kunstschilder Paula Modersohn-Becker

Marie Darrieussecq
U18-04
De Arbeiderspers, 2017, 160 p.

Marie Darrieussecq schetst aan de hand van inkijkjes uit (dagboek)notities van Paula en haar vrienden een beeld van het intense en korte kunstenaarsleven van Paula Modersohn -Becker (1876 -1907). Paula maakte deel uit van de kunstenaarskolonie in het noord Duitse Dorpswede rond 1900. Zij was getrouwd met de schilder Otto Modersohn. Haar leven eindigde tragisch en voortijdig in het kraambed. Haar werk is eigenzinnig en onderscheid zich van haar kunstenaarsvrienden. In de tien jaar van haar kunstenaarschap trekt ze heen en weer tussen Parijs en Dorpswede. In Parijs keek ze naar het werk van o.a. Matisse en Cézanne. Ze was bevriend met Rilke, Rodin en Clara Westhoff. Paula M. Becker kan beschouwd worden als voorloopster van het expressionisme.   Samen met het Von der Heydt-Museum in Wuppertal organiseert Rijksmuseum Twenthe een tentoonstelling over Paula Modersohn-Becker (1876-1907) en de internationale invloeden op haar werk. De tentoonstelling is in Enschede te zien van 8 april t/m 12 augustus 2018 en zal daarna doorreizen naar Wuppertal (9 september 2018 t/m 6 januari 2019). Het boek is een fijnzinnig portret van een jonge, ambitieuze vrouw in haar zoektocht het kunstenaarschap vorm te geven in een door mannen gedomineerde kunstenaarskolonie in het noorden van Duitsland.

Ontbijten met Lucian

Georgie Greig
U18-05
Hollands Diep, 2015, 272 p.

Lucian Freud behoort tot de belangrijkste en beroemdste schilders van zijn tijd. Maar zijn hartstochtelijke leven als kunstenaar en zijn kleurrijke privéleven hield hij graag achter een muur van geheimzinnigheid verborgen. In dit opmerkelijke boek wordt die muur voor het eerst geslecht. Tien jaar lang behoorde Geordie Greig tot een select groepje vrienden dat geregeld met Lucian Freud ontbeet bij Clarke's in Londen. Een ouderwetse salon, met Freud als middelpunt. Voor het eerst vertelt Freud vrijmoedig over kunst en over zijn persoonlijk leven. Over hoe hij David Hockney schilderde, met paarden sliep, hoe hij ontkwam aan de gangstertweeling Kray en hoe hij koningin Elizabeth portretteerde. Over zijn controversiële rol als vader, zijn geliefden, zijn vele kinderen, zijn vijanden en zijn goklust. Niet alleen Freud zelf komt aan het woord. Na decennia zwijgen en geheimhouding vertellen intimi eindelijk openhartig over hun omgang met de grootste figuratieve portretschilder van de twintigste eeuw. Zo is Ontbijten met Lucian, drie jaar na zijn dood, een pregnant intiem portret geworden van de kunstenaar als jonge en als ouder wordende man.

Het zelfportret

James Hall
U18-06
Librero, 2017, 288 p

Het zelfportret is het bepalende visuele genre geworden van ons bekentenistijdperk, maar moderne kunstenaars zijn bepaald niet de eerste die de kracht en potentie van het zelfportret hebben verkend en ingezet. In dit uitgebreide culturele onderzoek van het genre brengt kunsthistoricus en -criticus James Hall de geschiedenis van het zelfportret op magnifieke wijze in kaart - van de vroegste versies van de mythe van Narcissus en de christelijke traditie in de middeleeuwen tot de overvloedige zelfportretproductie van hedendaagse kunstenaars.

Van Rodin tot Bourgeois. De ontwikkeling van westerse beeldhouwkunst

Doede Hardeman
U18-07
Hannibal, 2016, 256 p.

Auguste Rodin, Ernst Ludwig Kirchner, Umberto Boccioni, Constantin Brancusi, Jean Arp, Alexander Calder, Alberto Giacometti, Henry Moore, Donald Judd, David Smith, Louise Bourgeois en vele anderen. Dit zijn de hoofdrolspelers in een groots overzicht van moderne sculptuur. In Van Rodin tot Bourgeois: Sculptuur in de 20ste eeuw worden de belangrijkste ontwikkelingen getoond in de Europese en Amerikaanse beeldhouwkunst. Van Balzac van Rodin tot en met de draadsculpturen van Sandback en Bourgeois’ beroemde spinnen: de tentoonstelling is als een wandeling langs de sculpturale hoogtepunten van de westerse kunstgeschiedenis. Het Gemeentemuseum Den Haag  had onlangs een grote tentoonstelling hierover. De catalogus is interessant, ook los van de expositie. 

Biografie van Munch

Atle Naess
U18-08
Meulenhoff, 2015, 560 p

Munch, een biografie beschrijft het leven en werk van misschien wel de beroemdste schilder van Scandinavië. De lezer krijgt een rijk en genuanceerd beeld van de man die niet schilderde wat hij zag, maar in zijn kunst zijn gevoelens en stemmingen tot uiting bracht. Na een bezoek aan het Parijs van de impressionisten, vond hij zijn eigen stijl. Zijn eerste tentoonstelling in 1886 leverde hem de nodige kritiek op. Zijn beroemde werk, De schreeuw, stuitte op veel onbegrip, maar toch ging Munch zijn eigen weg. Kunstkenner Atle Naess beschrijft zijn reizen, tentoonstellingen, persoonlijke relaties, zijn drankmisbruik en zijn uiteindelijke succes. Het boek is een volledig beeld van een wereldberoemde kunstenaar.  Ondanks dat het een dik boek is, leest het prettig en makkelijk. Je krijgt niet alleen een compleet beeld van het leven en het werk van Munch, maar ook van de tijd waarin Munch leefde en waarin hij zich een plek als kunstenaar moest verwerven.   

Charlotte Salomon. Berlijn als inspiratie

Katja Reichenfeld
U18-09
Uitgeverij Cossee, 2017,  160 p.

Katja Reichenfeld laat in dit boek zien hoe de atmosfeer van het culturele klimaat in het interbellum in Berlijn Charlottes werk heeft beïnvloed. Charlotte werd geïnspireerd door theater, muziek en literatuur. Het nieuwe medium van de cinema, de klassieke en populaire muziek, de expressionistische schilderkunst en de satirische literatuur verwerkte zij op eigen wijze. De waarde van haar kunstwerk werd volgens Katja Reichenfeld overschaduwt door de tragische biografie van Charlotte, reden waarom de schrijfster in dit boek juist het werk van Charlotte centraal wil zetten. In het boek van David Foenkinos, Charlotte, staat het leven van Charlotte centraal. Beide boeken zijn gebaseerd op het grote werk dat Charlotte naliet: Leven? of Theater?  Het boek van Katja Reichenfeld zorgt dat het werk van Charlotte Salomon in de tijd geplaatst wordt waarin het ontstond en kan apart gelezen worden of naast Charlotte van David Foenkinos. 

Een kleine geschiedenis van de kunst

Jeroen Stumpel
U18-10
Uitgeverij Thoth, 2017, 224 p.

Een kleine geschiedenis van de kunst in achttien essays. Het toneel van de tombe, de fabricage van de blik, het geheim van de dimensies, de lach en de kwast: de voorraad onderwerpen waar Jeroen Stumpel zijn lantaarn op heeft gericht is onuitputtelijk. Het boek wandelt van de prehistorie tot Ger van Elk, en ver daarbuiten. In achttien essays uit Kunstschrift doorkruist het zoeklicht de hele kunstgeschiedenis. De leeswijzer wordt gemaakt door Jeroen Stumpel zelf, auteur van het boek.

Wat is een kunstenaar

Sarah Thornton
U18-11
Uitgeverij Meulenhoff Boekerij B.V., 2015, 464 pag

Sarah Thornton volgde jarenlang 33 beroemde kunstenaars. Ze biedt met haar boek een briljante inkijk in de kunstwereld aan de hand van de belangrijkste hedendaagse kunstenaars van dit moment. Ze ontmoet de politiek geëngageerde Ai Weiwei voor en na zijn gevangenschap en ze spreekt met Jeff Koons over zijn rijke klanten in Londen, Frankfurt en Abu Dhabi.  De lezer maakt verder kennis met andere wereldberoemde kunstenaars, onder wie Damian Hirst, Marina Abramovic, Cindy Sherman en Lena Dunham. Waarom maken zij kunst en wat betekenen hun kunstwerken? In Wat is een kunstenaar? stelt Thornton de vraag of een kunstenaar bij uitstek een ondernemer is of het kunstenaarschap juist een roeping is. Is het een filosofische bezigheid of is het puur vermaak? Thornton is als een gids, die de wereld van de moderne kunst voor iedereen toegankelijk probeert te maken.    Het is interessant om te lezen hoe Thornton al die beroemde kunstenaars bezoekt op diverse plaatsen in de wereld en hoe ze probeert om van deze mensen antwoord op haar vragen te krijgen. Aan de hand van kijkvragen kunnen wij met haar meekijken naar het werk van deze kunstenaars.

In Kassel is niets wat het lijkt

Enrique Vila-Matas
U18-12
Uitgeverij De Geus, 2017, 288 p.

De schrijver Enrique ontvangt een uitnodiging om deel te nemen aan de Documenta 13 in 2012, de internationale tentoonstelling voor hedendaagse kunst. Deze tentoonstelling wordt elke vijf jaar gehouden in het Duitse Kassel. Van Enrique wordt verwacht te schrijven aan een tafel in een afgelegen chinees restaurant terwijl het publiek over zijn schouder meekijkt. De wat melancholieke, fantasievolle schrijver ziet er enorm tegenop. Hij is nog maar net herstelt van een inzinking. Maar hij gaat en heeft het zwaar. De schrijver en zijn alter ego’s worden omringd door talen die zij niet beheersen. Zoals Duits, Chinees en niet in het minst de taal van de avantgardistische kunst. En juist dat gegeven resulteert in een eigenaardig, energiek soort optimisme   De schrijver geeft als het ware een persoonlijke rondleiding op de tentoonstelling en beschrijft de kunstwerken die hem aken. Dit boek is een verslag van een wereld waarin je soms een vreemde voelt. Tegelijkertijd is het een ode aan de kunst, hoe het in staat is je uit je comfort zone te halen, je uitdaagt na te denken, om hoopvol te zijn ook al ben je geneigd tot melancholie.