Literatuurlijst, aanvulling 2018-2019

Printversie

Klik hier voor de printversie van de literatuurlijst.

De rode stoeltjes

Edna O’Brien
N18-11
De Bezige Bij 2016. 288 p.

In Cloonoila verschijnt een vreemdeling uit Montenegro. Hij stelt zich voor als dr. Vladimir Dragan. Hij wil zich vestigen als therapeut. Gaandeweg komen we erachter wie deze Vladimir Dragan is en voor wie hij op de vlucht is. Hij blijkt de meest gezochte man van Europa te zijn. Bij het lezen van deze roman komt de burgeroorlog in voormalig Joegoslavië weer heel dichtbij. Thema’s: de beklemming van een gesloten samenleving (het dorp), de aard van het kwaad. De rode stoeltjes in de titel verwijzen naar de hoofdstraat van Sarajevo waar in 2012 11.541 rode stoelen opgesteld stonden. Voor elk slachtoffer van de oorlog één. Een boek dat op verschillende niveaus een verhaal vertelt. Een boek ook dat de wreedheid van mensen niet onbesproken laat.

De acht bergen

Paolo Cognetti
N18-23
De Bezige Bij, 2017. 224 p.

Pietro is een stadsjongen uit Milaan. Zijn vader is scheikundige, en gefrustreerd door zijn werk in een fabriek. Zijn ouders delen een liefde voor de bergen, dat is waar ze elkaar ontmoetten, waar ze verliefd werden en waar ze trouwden in een kerkje aan de voet van de berg. Door deze gedeelde passie kan hun relatie voortbestaan, zelfs wanneer tragische gebeurtenissen plaatsvinden. Het stadsleven vervult hun vaak met gevoelens van spijt dat ze niet voor een ander leven hebben gekozen. Dan ontdekken ze een dorpje in het Noord-Italiaanse Valle d’Aosta waar het gezin vanaf dat moment iedere zomer zal doorbrengen. De elfjarige Pietro raakt er bevriend met de even oude Bruno, die voor de koeien zorgt. Hun zomers vullen zich met eindeloze wandelingen door de bergen en zoektochten door verlaten huizen en oude molens en er bloeit een ogenschijnlijk onverwoestbare vriendschap op.

Zeven soorten honger

Renate Dorrestein
N18-01
Uitgeverij Podium 2016. 269 p.

Nadine en Derek, een middelbaar kinderloos echtpaar, bestieren het William Banting Instituut waar maatschappelijk geslaagde mannen hun overtollige kilo’s proberen kwijt te raken. Voor de gasten staat er veel op het spel: ze mogen pas weg als ze hun streefgewicht hebben bereikt. Wie opgeeft, betaalt een netto jaarinkomen als boete. En díe dreiging blijkt te werken. Toch kampt het echtpaar achter dit succesvolle instituut aan de Nederlandse kust met problemen die ze ondanks hun lange, gelukkige huwelijk niet met elkaar kunnen delen. Een afgesloten gemeenschap waarbinnen mensen de strijd aangaan is een terugkerend decor voor veel van de romans van Dorrestein. Vlot geschrevenen en spannende roman over de verleiding van voedsel en over (sleur en geheimen in) een huwelijk van een ondernemersechtpaar.

Een onberispelijke man

Jane Gardam
N18-02
Uitgeverij Cossee 2017. 320 p.

Een onberispelijke man is het eerste deel van een trilogie rond het echtpaar Edward en Betty Feathers . Edward kijkt na de dood van zijn vrouw Betty terug. Geboren in Brits Borneo,hij wordt op 5-jarige leeftijd naar Groot-Brittannië gestuurd, belandt in een pleeggezin, daarna kostschool en universiteit. Na een mislukte start in Londen bouwt hij in Hongkong een succesvolle loopbaan op als advocaat en rechter. Na zijn pensionering keert hij met Betty terug naar Engeland, Dorset. Thema’s als opvoeding en ouderschap, het koloniale systeem, hoe kenbaar is een mens, wat betekent ‘thuis’. De roman is asynchroon opgebouwd, kriskras door de tijd en locaties, wisselend vertelperspectief. Zeer levendig met groot vakmanschap geschreven, humor en tragiek. Wie éen boek van de trilogie gelezen heeft, literair meesterschap weet te waarderen, kan niet wachten om de andere twee delen te bemachtigen. Grote klasse!

De Nix

Nathan Hill
N18-04
De Bezige Bij, 2016. 700 p.

Samuel Anderson is een schrijver met een writer’s block, een verveelde leraar op een plaatselijke universiteit. Zijn moeder heeft hij niet meer gezien sinds ze hem als kind in de steek liet. Maar dan ziet hij haar, ruim twintig jaar later, op het nieuws, terwijl ze stenen gooit naar een ultraconservatieve politicus. Volgens de media is ze een linkse radicaal met een schimmig verleden, maar voor zover Samuel weet heeft ze altijd in een stadje in Iowa gewoond, waar ze trouwde met de eerste jongen op wie ze verliefd werd. Welk beeld van zijn moeder is waar? Vastberaden om het raadsel op te lossen besluit hij een openhartige en meedogenloze biografie over zijn moeder te schrijven. Daarvoor moet hij haar alleen eerst zien te vinden. En met haar kunnen praten zonder in huilen uit te barsten. Tijdens zijn zoektocht leert Samuel de waarheid over zijn moeder kennen, maar wordt hij ook gedwongen alles wat hij dacht te weten over haar leven, zijn familie én zichzelf in een ander daglicht te zien. De Nix staat garant voor vele uren leesplezier! Een boeiend boek over grote thema’s als lot en keuzevrijheid, pogingen je leven te ontvluchten, de krankzinnige(Amerikaanse?) maatschappij, idealen en engagement,over hoe we gevormd worden door onze geschiedenis..... Maar het is ook het verhaal van een gevoelige jongen, die door zijn moeder in de steek wordt gelaten.

Wees onzichtbaar

Murat Isik
N18-05
Uitgever Ambo/ Anthos 2017. 597 p.

Metin, een Turkse jongen, komt als kleuter met zijn ouders en zijn iets oudere zus via Duitsland in de Bijlmer in Amsterdam terecht. Zijn vader, een belezen, atheïstische communist, leeft van een uitkering. Hij staat zijn vrouw en kinderen weinig bewegingsruimte toe. De gevoelige, wat timide Metin krijgt het moeilijk als hij zich een plek heeft weten te veroveren op het vwo van scholengemeenschap Reigersbos. Hij valt buiten de groep, wordt enorm gepest en is jarenlang het mikpunt van rouwdouwer Dino. Tot de zelfverzekerde Kaja in de klas komt, ook een Turk, die zijn vriend wordt. Ook slagen Metin en zijn moeder en zus er langzaam maar zeker in om onder het heerszuchtige juk van hun vader en echtgenoot uit te kruipen. Deze autobiografisch getinte roman speelt zich af van 1980 tot heden tegen het decor van de Bijlmer, waarvan we de ontwikkeling van groene wijk, via achterstandsbuurt met drugsproblematiek naar leefbaar stadsdeel vanuit Metins perspectief meemaken. Wees onzichtbaar is een dik boek, maar makkelijk leesbaar. Het heeft geen originele vorm of stijl, maar alles wordt heel rustig beschreven, vol tot de verbeelding sprekende details. Het is een coming-of-ageroman. Isik had eerder veel succes met zijn debuutroman: Verloren grond.

Kolja

Arthur Japin
N18-06
De Arbeiderspers 2017. 344 p.

Kolja is acht jaar oud en doofstom als de gebroeders (Pjotr Iljitsj en Modest) Tsjaikovski, zich over hem ontfermen. Met name Modest voedt hem op. Kolja leert spreken en luisteren (liplezen). Wanneer Pjotr Iljitsj in 1893 in Sint-Petersburg overlijdt, twijfelt Kolja, die dan 25 jaar is, aan de officiële doodsoorzaak, cholera. Kolja probeert in de drie dagen tot de staatsbegrafenis, uit te vinden wat er gebeurd is en waaraan de componist Pjotr Iljitsj Tsjaikovski werkelijk is overleden. Wanneer hij daarachter is gekomen, is het vraag wat hij met dat antwoord moet doen. Een prettig leesbaar boek. Het verhaal blijft boeien. Het lijkt een detective. Maar het boek is meer. Het geeft ook een beeld van het conservatieve Rusland.

Bezorgde burgers

Steven de Jong
N18-07
Lebowski 2017. 300 p.

Samuel Brammer werkt op een communicatiebureau waar hij marketingteksten verbetert van "Jonge, dynamische"bedrijven. Het kantoor is strikt hiërarchisch geordend. Samuel levert goed werk, maar krijgt nooit complimentjes. Hij heeft een gruwelijke hekel aan kantoor, waardoor hij gaat drinken, drugs gebruikt en uiteindelijk totaal ontspoort en ontslagen wordt. Hij wordt opgenomen in een gesloten inrichting. Wanneer zijn therapeute met hem naar bed gaat, chanteert hij haar met door hem opgenomen beeldmateriaal, waardoor zij hem helpt ontsnappen. Beeldende, heftige taal, humoristisch, herkenbare persiflage op managementjargon, de quasi-joviale, gezellige, gemeenzame toon van Ikeabrochures. Scherpe spot op de zg. multiculti-verdraagzaamheid van Rotterdammers en de hoofdstedelijke arrogantie. Als lezer leef je mee met de weerzin die Samuel voelt tegen de hypocrisie van de maatschappij en de politieke spelletjes op en buiten zijn werk. De maatschappijkritiek wordt verwoord op een hilarische, metaforische, vilene, sarcastische beeldende en kritische manier.

Lieveling

Kim van Kooten
N18-09
Lebowski 2015. 236 p.

Op de dag dat Puk vijf jaar wordt, verhuist ze van een achterbuurt in Rotterdam naar een villa in Zwijndrecht waar haar zwakbegaafde moeder de huishouding gaat doen bij "ome meneer " van wie ze cadeautjes krijgt en door wie ze verwend wordt. Het vermoeden dat dit niet goed kan gaan wordt op pagina zestien al bevestigd. Foute boel dus. Puk zelf krijgt dat veel later pas door. Het verhaal van Puk heeft Kim van Kooten niet bedacht. Het is het verhaal over de jeugd van Pauline Barendregt, een vriendin van de schrijfster. Zij staat op de achterflap en zegt in een interview dat zij er voor uit wil komen dat dit haar is overkomen. De schrijfster zegt dat zij wel haar eigen persoonlijkheid in de figuur van Puk verwerkt zoals zij dat doet met al haar personages. Ook al lezen we over misbruik en het falen van de omgeving om Puk te helpen toch wordt dit boek nooit zwaar. Integendeel: Puk is gewoon grappig en de manier waarop het misbruik wordt verhaald is bijna licht van toon en toch scherp. Dit debuut van Kim van Kooten is makkelijk te lezen en biedt genoeg gespreksstof.

De ruiter

Jan van Mersbergen
N18-10
Uitgeverij Cossee 2016. 249 p.

Een meisje wordt door haar vader naar haar opa op het platteland gestuurd om los te komen van haar loverboy. Niet alleen botsen twee generaties, maar ook heden en verleden, stad en land, mens en natuur. De enige verbindende factor tussen grootvader en kleindochter is een oud manegepaard. Aan hem kan de grootvader het gemis van zijn vrouw toevertrouwen, de kleindochter kan haar onzekerheden aan hem kwijt.. Maar het luisterend oor van het paard kan de harde werkelijkheid niet buitensluiten. De verwikkelingen rond het vriendje culmineren in een Hollandse western. Een spannend boek over gemis en bevrijding verteld door de ogen en oren van een paard. In prachtige cadansachtige zinnen ga je je helemaal vereenzelvigen met deze oude hengst.

WIL

Jeroen Olyslaegers
N18-12
Uitgever De Bezige Bij 2016. 336 p.

Wilfried Wils maakt aan het eind van zijn leven de balans op. Hij is twintig als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt en Antwerpen wordt bezet door de Duitsers. Om te ontkomen aan de Arbeitseinsatz gaat hij werken bij de politie. Als hulpagent is hij betrokken bij het oppakken van joden. Via zijn collega Lode komt hij in aanraking met de hulp aan onderduikers. Hij krijgt een relatie met diens zuster Yvette. Zij neemt de zorg op zich van de demente moeder van Wils vroegere bijlesleraar Frans. Deze man met de bijnaam Nijdig Baardje heeft eerder veel voor Wilfried en zijn ontluikend dichterschap betekend, maar is een collaborateur. Zo laat deze roman zien hoe in oorlogstijd goed en fout, heldendom en verraad, deugen en niet deugen nogal eens door elkaar lopen. Wil is een boek met een thema dat nog steeds actueel en eigenlijk van alle tijden is. Het laat de bekende gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog toch weer vanuit een nieuw perspectief begrijpen, geschreven in prachtig Vlaams. Het boek kreeg lovende recensies en won diverse prijzen, onder meer de Fintro literatuurprijs.

Nachtschrijver

Jannie Regnerus
N18-13
Atlas contact 2017, 109 p.

In dertig korte episodes wordt een fragmentarisch beeld geschetst van twee Friezen: de dichter/bard Blindman en Hannah, die als conservator in het Rijksmuseum schilderijen restaureert. Hannah die Blindman hoort voordragen op een poëziefestival, wil graag weten wat er omgaat in het hoofd van deze dichter, die blind is vanaf zijn twintigste, maar toch zo beeldend het Friese landschap kan beschrijven. Ze reist hem achterna naar het Waddeneiland waar hij kampeert en stuurt aan op een ontmoeting. In intieme gesprekken verkennen ze er de werking van het geheugen, de verbeelding en het scheppingsproces. Blindman is gebaseerd op het leven van de Friese dichter Tjêbbe Hettinga (1949-2913). Een pareltje deze compacte roman die de thema’s opgroeien, waarnemen, licht en duisternis op zintuiglijke wijze verbeeldt.

Noodweer

Marijke Schermer
N18-14
G.A. van Oorschot 2016. 159 p.

De hoofdpersoon Emilia verhuist met haar man Bruch en twee kinderen van de stad naar een buitendijks huis in de provincie. Ze hebben een goede relatie, zijn een gelukkig gezin en voelen zich veilig en beschermd in hun huis. Langzaamaan komt het vertrouwen en de openheid in hun huwelijk onder druk te staan. Vlak na haar kennismaking met Bruch heeft Emilia een ingrijpend voorval meegemaakt, dat ze destijds voor hem heeft verzwegen. Maar door een onbelangrijke gebeurtenis begint ze steeds meer te betwijfelen of ze het alsnog aan haar man moet vertellen. Tegelijkertijd met haar worsteling begint door hevige regenval het water rond hun huis te stijgen. De strijd van de hoofdpersoon over eerlijkheid en haar vertwijfeling vormen de lijn van het verhaal. Als lezer wordt je meegevoerd in de gevoelens en strijd van Emilia. Noodweer is een kleine parel.... je wordt gedwongen stil te staan bij je eigen denkbeelden over autonomie, transparantie, keuzevrijheid en intimiteit en dat alles in een poëtische, indringende en heldere stijl

Een zachte hand

Leila Slimani
N18-15
Nieuw Amsterdam, 2017, 191 p.

Myriam is moeder van twee kinderen en wil haar baan als advocaat hervatten. Ondanks de bezwaren van haar man gaat ze op zoek naar een nanny. Na een intensieve zoektocht vinden ze in Louise de perfecte oppas, die al snel de harten van de kinderen verovert en een vaste plek inneemt in het gezin. Louise nestelt zich steeds dieper in het huishouden, maar begint ook vreemde trekjes te vertonen. Het benauwt Myriam, maar ze sust haar gevoel van onbehagen. Als ze uiteindelijk doorheeft wat Louise drijft, is het te laat. Een oppas vermoordt de kinderen (al op pagina 1)...... Waarom? Een zachte hand is een eigentijds, sociaal drama over wat eenzaamheid en vernedering teweeg brengt bij een mens. Spannend tot op het bot, compact en to the point geschreven, je voelt als lezer het onheil dichterbij komen. Leila Slimani won voor dit boek de Prix Goncourt.

Ik heet Lucy Barton

Elizabeth Strout
N18-16
Atlas Contact, 2016. 174 p.

Een vrouw ligt in het ziekenhuis, komt langzaam bij van een operatie, en beseft dat aan het voeteneind van haar bed haar moeder zit en daar dagenlang blijft zitten met hazenslaapjes. Haar moeder praat tegen haar, vertelt kabbelend de nieuwtjes over de mensen in het dorp waar ze vandaan komt. Hierdoor kijkt Lucy terug om opnieuw alles in ogenschouw te nemen. De verhoudingen, de normen, de verwachtingen uit haar jeugd. Lucy kijkt ook opnieuw naar zichzelf. Ze is als enige gaan studeren. De tijd verspringt van de tijd in het ziekenhuis naar herinneringen van haar jeugd naar het heden. Het verhaal geeft daarmee een overzicht van haar hele leven. Ik heet Lucy Barton is tegelijkertijd helder en geheimzinnig want de kabbelende verhalen verbergt juist dat wat ongezegd blijft. Subtiel krijgen de dagelijkse gewone dingen betekenis in een groot drama. Lucy moet de balans opmaken in haar eigen leven.

Vrije radicalen

Carolina Trujillo
N18-17
Uitgeverij Querido 2016. 360 p.

Wat hebben een straatjongetje uit Uruguay en een aanslag op de Miljonair Fair met elkaar te maken? De Uruguayaan Jaime Castro, die als jongen naar Nederland is geëmigreerd, vertelt ons zijn verhaal met de humor van een man die niets meer te verliezen heeft. Hij is geslaagd als verslaggever maar mislukt als mens: hij is bang voor zijn telefoon, voor de buren en voor de spinazie op zijn bord. Hij wilde dat hij zo moedig was als Gastón, zijn jeugdvriend uit Uruguay, vuurspuwer van beroep en strijder uit overtuiging. Als Jaime zo psychotisch is dat hij zijn huis niet meer uit durft, vraagt hij zijn vriend hem te komen helpen. De lezer wordt gevraagd mee te gaan zelfs in de psychose. Jaime vertelt het verhaal. Ondanks het feit dat jij in zijn jeugd alle ellende en gruwelijkheden heeft moeten doorstaan, is zijn verteltrant luchtig, soms ironisch, maar nergens zwaarmoedig. Prettig om te lezen.

Het einde van de eenzaamheid

Benedict Wells
N18-18
Uitgever Meulenhoff 2017, 300p.

Al jong verliezen Jules, Marty en Liz hun ouders bij een ongeluk en zij belanden op een internaat. Daar verliezen zij elkaar ook nog. Wel raakt Jules er bevriend met de mysterieuze Alva. Wells beschrijft prachtig gelaagd hoe de drie ieder op hun eigen manier omgaan met het verdriet en de onzichtbare vijand van de eenzaamheid te lijf gaan. Als Alva weer in Jules’ leven komt, wordt alles anders, er komt weer geborgenheid. Zo lijkt het…of zo is het? Een ontroerend en meeslepend verteld verhaal, een dijk van een roman, wijs en vol mededogen met de personages. Een boek dat je kippenvel bezorgt en je uiteindelijk verzoent met de wereld. Won in 2016 de Literatuurprijs van de Europese Unie.

De ondergrondse spoorweg

Colson Whitehead
N18-19
Uitgever Atlas Contact, 2017, 352 p.

De jonge Cora groeit rond 1850 op als slavin op een katoenplantage in Georgia, waar de eigenaar met harde hand regeert. Ze gaat in op het voorstel van lotgenoot Caesar om samen te vluchten, maar raakt hem al snel kwijt. Ze slaagt erin weg te komen via de Ondergrondse Spoorweg, achternagezeten door slavendrijvers die haar weer gevangen willen nemen. Die Ondergrondse Spoorweg is in de roman een tunnelstelsel dwars door Amerika met echte treinen. In de werkelijkheid was het een clandestiene vluchtweg vol smokkelroutes en onderduikadressen voor ontsnapte slaven. Cora maakt een huiveringwekkende reis door de zuidelijke staten naar het vrije Noorden. Overal waar ze komt, krijgt ze te maken met discriminatie van zwarten en slavernij. Ze is nergens veilig of vrij. Deze succesvolle roman kreeg aanbevelingen van Oprah Winfrey en ex-president Obama en won in de Verenigde Staten onder andere de National Book Award. De gruwelijkheden van de slavernij worden gedetailleerd beschreven. Het thema racisme is nog steeds actueel.

De heilige Rita

Tommy Wieringa
N18-20
Uitgever De Bezige Bij 2017. 286 p.

De Heilige Rita van Cascia is de patroonheilige van het dorp Mariënveen, waar niemand de moderne tijd kan bijhouden. Zij waakt over Tommy Wieringa’s geboortegrond Twente en de kneusjes die daar zo goed mogelijk samen met de migranten leven. Paul, de zoon van schoolmeester Aloïs, wordt door zijn moeder in de steek gelaten. Zij ging er vandoor met een avontuurlijke Rus die met een sproeivliegtuigje de Koude Oorlog ontvlucht was. Paul leeft met zijn vader, bezoekt geregeld de Thaise prostituee Rita en verder is er zijn vriend Hedwiges die zijn fortuin verliest bij een overval. De vriendschap tussen de mannen is meer dan bijzonder, een ontroerende schets van losers die niet meer meedoen. De heilige Rita is een grootse roman over een vader en een zoon, over de nieuwe tijd in een traditioneel grensdorp. De humor, taal, stijl en details maken er een symbolische roman van, een echte "Wieringa ", een auteur die zelf ook verlaten werd door zijn moeder en woonde bij zijn vader.

Ons soort mensen

Juli Zeh
N18-21
Ambo/Anthos 2016. 670 p.

In Unterleuten, ten westen van Berlijn, in het voormalige Oost-Duitsland, 122 huishoudens, komt een windmolenpark in het natuurgebied vlakbij het dorp.Onmiddellijk ontbrandt er een strijd: wie gaat eraan verdienen? wiens huis verliest zijn waarde hierdoor? wie spant er samen in de achterkamertjes? In Unterleuten is geen kerk, geen arts, geen politie: de bewoners lossen zelf hun problemen wel op. Het is een roman met breed uitgemeten redeneringen over allerlei filosofische en ideologische onderwerpen, langdurige scherpe observaties. Beeldende beschrijvingen, zeer leesbaar, perfect kloppend proza, niet gespeend van ( enigszins cynische) humor. Actuele thematiek. Zowel de importstellen Linda en Frederik , paardenmeisje en computernerd, als Gerhard, natuur-en vogelbeschermer en Jule, die zich op obsessieve wijze vastklampt aan hun dochtertje, als de hereboer Gombrowski die zijn land is kwijtgeraakt aan het communistisch regime en Kron, arbeider, volhardend in zijn communistische idealen, zijn buitengewoon goed getekend. Aanrader!