De dood van Ivan Iljitsj

‘Het syllogisme [...] Kaj is een mens, mensen zijn sterfelijk, dus Kaj is sterfelijk, had hem altijd juist geleken als het over Kaj ging, maar zeker niet als het hemzelf betrof. Dat Kaj – een abstracte mens – sterfelijk was, was volstrekt juist, maar hij was Kaj niet, hij was geen abstracte mens, maar een schepsel dat volstrekt, volstrekt apart van alle andere stond.’ Hoe reageert een gewone man als hij beseft dat de dood niet langer een abstractie is, maar op het punt staat hemzelf te treffen? Hoe kijkt hij op zijn leven terug? Moet hij nog iets goedmaken? Kan dat nog? Kan hij accepteren dat aan zijn unieke ik een einde komt? Kan een mens dat überhaupt? Heeft hij een goed leven geleid, en wat is dat eigenlijk? Hoe gaat zijn omgeving om met zijn ziekte en sterven, en hoe kijkt hij naar de mensen om hem heen nu hij zich onontkoombaar van hen verwijdert? In _De dood van Ivan Iljitsj_ komen in zeer kort bestek thema’s aan de orde die ook in Tolstojs andere werk een rol spelen: de onontkoombaarheid van de dood en de vraag waar het in het leven om draait.