De sprong in het licht

De biografie van de Britse kunstenaar Marlow Moss (1889 – 1958), die lang onterecht ondergewaardeerd en onbekend was, is onorthodox. Florette Dijkstra heeft de zoektocht naar het leven en werk van Moss en haar eigen rol daarin als leidraad voor het boek genomen. Tijdens de 30 jaar lange reis langs woonplaatsen, archieven, bibliotheken en musea, met interessante ontmoetingen, komen er door vondsten steeds nieuwe inzichten. De eigenzinnige Moss maakte constructivistisch werk in verschillende materialen. “Ik ben geen schilder, ik zie alleen ruimte, beweging en licht”, zei Moss zelf. Voor de Tweede Wereldoorlog woonde ze met haar partner, de Nederlandse schrijfster Netty Nijhoff, in Parijs waar ze een rol speelden in de kunstscene. Daar raakte Moss bevriend met Mondriaan. Tot op het moment van vandaag wordt door kunsthistorici gespeculeerd wie van hen als eerste gebruik maakte van de ‘dubbele lijn’ in een schilderij. Wie was leerling en wie was meester? Veel van Moss’ werk is verloren gegaan door oorlogsgeweld, schimmige toestanden rond de erfenis of is verwaarloosd door musea. Op basis van archiefmateriaal heeft Dijkstra, op kleiner formaat, reconstructies van Moss’ werk gemaakt om inzicht te krijgen in haar ontwikkeling. De zoektocht wordt ook gefrustreerd door de familie Nijhoff, die al hun persoonlijke documenten vernietigde. Door haar gender en zelfgekozen uiterlijk was Moss een buitenbeentje. Nu wordt ze geframed als non-binaire kunstenaar. Dijkstra bevraagt en suggereert, het boek leest daardoor als een detective. Mede door haar zoektocht is Marlow Moss toegevoegd aan de canon. Het boek is mooi uitgegeven met veel kleine foto’s en kleurenreproducties.