Eindelijk vrij

Slavinnen waren onmisbaar: ze zorgden voor het kapsel van hun rijke meesteres, deden bevallingen en luisterden etentjes op met hun zang en dans. Anderen werkten in een schoenmakerij, slagerij of loodgieterswerkplaats. En wist u dat er vrouwelijke gladiatoren waren? De Romeinse samenleving draaide op slavenarbeid. Van rijk tot arm, vrijwel iedere Romein bezat wel een aantal slaven. Ze waren totaal rechteloos, ‘instrumenten met een stem’ werden ze genoemd. Een klein aantal slaagde erin te worden vrijgelaten, waarna ze Roemeins burger werden Weliswaar een grote maatschappelijke verbetering maar in de ogen van vrijgeboren Romeinen telden ze niet voor vol mee. Een slavin kon (net als een slaaf) worden vrijgelaten omdat ze een goede band had met haar meester, en soms omdat de meester met haar wilde trouwen. Na vrijlating bleef ze meestal actief in haar beroep. Tegelijk ambieerden vrijgelaten vrouwen de status van een Romeinse getrouwde vrouw die ‘boven’ beroepsactiviteiten stond. Emily Hemelrijk vertelt op boeiende wijze hoe het leven van een slavin eruitzag en over hun ervaringen als vrijgelatene in Rome en Italië met het accent op de 1e en 2e eeuw. Voor deze studie gebruikte ze bijzondere bronnen: grafteksten en afbeeldingen die werden opgesteld door de vrijgelatenen zelf. Daarop zien vrijgelaten vrouwen eruit als voorbeeldige Romeinse dames en tegelijk als vakvrouwen. De elite kon dan wel neerkijken op werk, zelf waren ze er trots op. Hemelrijk belicht allerlei kanten van hun maatschappelijke positie. Dat doet ze op een heldere en toegankelijke manier met veel concrete voorbeelden die de leefwereld van de vrijgelatenen dichterbij brengen.