Interview met Marja Pruis

Waar gaat Huiswerk over? Wat is het centrale thema?
Huiswerk gaat over vertrouwen. Vertrouwen van je intimi en vertrouwen van vreemden. Hoeveel moet je van iemand weten om hem of haar te kunnen vertrouwen? Kan vertrouwen geschonden worden? Daarnaast gaat het in het boek over klassenverschillen: mensen met verschil in inkomen, verschil in culturele bagage. Als je deze verschillen constateert in je omgeving, hoe ga je daar dan mee om. Trek je je daar wat van aan?
Deze vragen zijn geprojecteerd op Clara Fey, het hoofdpersonage in het boek. Zij krijgt een nieuwe hulp in de huishouding, een vrouw van wie ze niet precies weet waar ze vandaan komt en met wie ze Engels praat. Zij vraagt of Clara haar loon wil bewaren in haar huis. Op een nacht wordt er ingebroken en verdwijnt het geld. Hoe reageren de verschillende mensen in Clara’s omgeving, en zijzelf? Naar wie gaat de verdenking uit?
Ik heb iets soortgelijks meegemaakt. Ik kon alle emoties en gevoelens die hierbij aan de orde kwamen vanuit mezelf onderzoeken en toepassen in dit boek. Ik schreef elke dag een stukje, zonder terug te lezen. Na een jaar kon ik mezelf verrassen, begon het proces om alles tot een geheel te smelten. Het was een heel associatief maar ook organisch proces.

Je hebt de relaties met Clara’s gezinsleden in het boek uitgebreid beschreven. Bedenk je dat van tevoren, of ontstaat dat gaandeweg?
Ik vind gezinsverhoudingen heel interessant. Ik heb volwassen kinderen en de nabijheid met hen blijf je altijd voelen. Tegelijk zijn het autonome mensen. Hoe intiem ben je dan nog met elkaar en wat weet je nog van elkaar? De fricties die ontstaan tussen gezinsleden, ik vind het boeiend om dat allemaal uit te zoeken. Dat onderwerp kwam mooi van pas in Huiswerk. De gevoelens en ervaringen die ikzelf ervaar binnen mijn gezin kan ik gebruiken om gedetailleerd in een roman toe te passen.
Daarbij intrigeert irrationaliteit mij heel erg. Ik wil graag de irrationaliteit van een personage helemaal uitwerken. De tegenstrijdigheden die in ieder mens leven, bijvoorbeeld dat je ergens heel erg tegenop ziet maar het toch graag wilt; of je probeert logisch te denken, maar de emoties nemen al snel de overhand. Het gaat me om die gewone, menselijke dingen.

Je hebt twee hoofdstukken vanuit een beschouwer geschreven. Wat was daar de bedoeling van?
Daarmee wilde ik een zekere afstand bewerkstelligen. Het is niet alleen de ervaring van Clara Fey, maar het gaat om universele ervaringen. De lezer kijkt dan van bovenaf naar de situatie en niet alleen vanuit het hoofd van Clara.

Het boek heeft op een aantal punten een open einde, heb je dat bewust gedaan?
Ja, ik wilde niet dat het een puzzel was die je kan oplossen. In de werkelijkheid weet je heel vaak dingen niet en daar moet je mee leven. Het kan ook dat je op een bepaald moment denkt te weten hoe iets zit en een tijdje later twijfel je daaraan. Ik vind het leuk om al zoekend te schrijven en verschillende ballen in de lucht te houden en de lezer zelf conclusies te laten trekken. Ik ben ook niet echt dol op stellige meningen. Ik ben een twijfelaar, hou graag een open oog naar de wereld om me heen. Deze houding zie je in mijn boeken terug.

Je gebruikt bijzondere namen voor je personages in het boek. Hoe kom je aan de namen Hartog en Cosmo?
De naam Hartog las ik in een boek en ik vond het een mooie, edele naam. De naam voor een edele man. Cosmo komt van kosmopoliet, iemand die zich makkelijk over de wereld beweegt.
Zulke bijzondere namen helpen om het verhaal groter te maken. Namen hebben invloed op de sfeer die je wil scheppen in een verhaal.

Je hebt in een interview gezegd dat je het lastiger vindt om te praten dan om te schrijven. Hoe vind je het om geïnterviewd te worden?
De beste versie van mijzelf komt tot uiting in schrijven. Ik was als kind echt een lezer, en schrijven heb ik altijd gedaan. Dat was en is mijn manier van mezelf uitdrukken. Het voelt veilig voor mij, ik kan het precies zo opschrijven als ik wil, via de personages in mijn boeken.
Inmiddels ben ik het gewend om te praten en dit interview vind ik heel leuk, dat mijn boek in leesclubs gelezen wordt vind ik een compliment.

Lilian Hacquebord

Ben je na het lezen van dit interview enthousiast geworden, of heb je zelf nog vragen die je aan Marja Pruis wilt stellen? Op dinsdag 16 juni gaat Senia Extra in gesprek met Marja Pruis in Hilversum. Geef je snel op!